Newsroom Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τις 27.4.2026, ημέρα Δευτέρα και ώρα 08:00.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάζουν τα άρθρα 38 και 39, τα οποία επανακαθορίζουν το πλαίσιο αρμοδιοτήτων για τον έλεγχο της αγοράς και ενισχύουν τον ρόλο της Δημοτικής Αστυνομίας.
Ενίσχυση του ελεγκτικού ρόλου της Δημοτικής Αστυνομίας
Με το άρθρο 38, τροποποιείται το ισχύον καθεστώς (άρθρο 32 του ν. 5216/2025), επεκτείνοντας τον κύκλο των αρμόδιων αρχών που διενεργούν ελέγχους για την εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό και τα προϊόντα νικοτίνης.
Στο νέο σχήμα, η Δημοτική Αστυνομία εντάσσεται ρητά μεταξύ των βασικών ελεγκτικών μηχανισμών, μαζί με:
τις Περιφερειακές Χημικές Υπηρεσίες του Γενικού Χημείου του Κράτους,
τις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών,
την Ελληνική Αστυνομία,
τις Λιμενικές Αρχές.
Η συμμετοχή της δεν είναι τυπική, αλλά ουσιαστική, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα διενέργειας ελέγχων είτε αυτόνομα είτε στο πλαίσιο μικτών κλιμακίων με άλλες αρχές. Αυτό σημαίνει ότι οι δημοτικοί αστυνομικοί καλούνται να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαπίστωση παραβάσεων και στη διαδικασία επιβολής κυρώσεων.
Παράλληλα, διευρύνεται το αντικείμενο των ελέγχων, το οποίο πλέον περιλαμβάνει όχι μόνο την τήρηση των όρων διάθεσης των προϊόντων, αλλά και ζητήματα όπως η ταξινόμηση, η επισήμανση και η συσκευασία τους, σε συνεργασία με το Γενικό Χημείο του Κράτους.
Αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων και επιχειρησιακές επιπτώσεις
Το άρθρο 39 του νομοσχεδίου εισάγει σημαντική αυστηροποίηση των κυρώσεων για παραβάσεις της σχετικής νομοθεσίας.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων:
Επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα που κυμαίνονται από 200 έως 30.000 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης.
Σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων, προβλέπεται ακόμη και η σφράγιση καταστημάτων για χρονικό διάστημα έως έξι μήνες.
Ενισχύεται το πλαίσιο ελέγχου για τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων (επισήμανση, συσκευασία, ταξινόμηση), γεγονός που απαιτεί καλύτερη διασύνδεση των ελεγκτικών αρχών.
Για τη Δημοτική Αστυνομία, οι αλλαγές αυτές συνεπάγονται αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Οι υπηρεσίες των δήμων καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα πιο σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον ελέγχων, το οποίο μέχρι σήμερα καλυπτόταν κυρίως από εξειδικευμένους κρατικούς μηχανισμούς.
Νέες απαιτήσεις για τους Δήμους
Η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Δημοτικής Αστυνομίας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ανάγκη για:
εκπαίδευση του προσωπικού σε ζητήματα δημόσιας υγείας και ελέγχου προϊόντων,
καλύτερο συντονισμό με τις Περιφέρειες και τις κεντρικές αρχές,
ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων και μέσων.
Σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος οι νέες υποχρεώσεις να παραμείνουν σε επίπεδο τυπικής πρόβλεψης, χωρίς ουσιαστική εφαρμογή.
Ένα διευρυμένο μοντέλο ελέγχου της αγοράς
Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο δείχνει ξεκάθαρα την πρόθεση της Πολιτείας να υιοθετήσει ένα πιο αποκεντρωμένο μοντέλο ελέγχου της αγοράς προϊόντων νικοτίνης, αξιοποιώντας και τους μηχανισμούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η Δημοτική Αστυνομία μετατρέπεται σταδιακά σε κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας ελέγχου, με άμεση επαφή με την καθημερινότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι δήμοι θα μπορέσουν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά σε αυτόν τον αναβαθμισμένο ρόλο, διασφαλίζοντας την προστασία της δημόσιας υγείας χωρίς να επιβαρυνθούν δυσανάλογα σε επίπεδο λειτουργίας και πόρων.
