Newsroom Τη δυνατότητα να διεκδικήσουν επιδότηση για περισσότερα από ένα κλειστά σπίτια αποκτούν πλέον οι ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς η νέα απόφαση για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» καταργεί έναν από τους βασικούς περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα. Ένα νοικοκυριό μπορεί πλέον να υποβάλει αίτηση για μία ή περισσότερες κλειστές κατοικίες, χωρίς περιορισμό ως προς τον αριθμό τους, αρκεί κάθε ακίνητο να πληροί αυτοτελώς τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Πρακτικά, ένας ιδιοκτήτης που διαθέτει δύο, τρία ή περισσότερα επιλέξιμα κλειστά διαμερίσματα δεν χρειάζεται πλέον να επιλέξει μόνο ένα για να ενταχθεί στη δράση. Μπορεί να διεκδικήσει χρηματοδότηση για περισσότερα ακίνητα, εφόσον καθένα περνά ξεχωριστά τα προβλεπόμενα κριτήρια. Παράλληλα, σε επίπεδο νοικοκυριού επιτρέπεται αίτηση και για έως μία ανοικτή κατοικία.
Η επιδότηση για τις εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης κυμαίνεται, ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου, από 70% έως 95%. Το ανώτατο ποσό υπολογίζεται με όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων και μπορεί να φθάσει έως τις 36.000 ευρώ ανά επιλέξιμη κατοικία. Επιπλέον προβλέπεται κάλυψη έως 2.500 ευρώ για συμπληρωματικές δαπάνες που συνδέονται με την υλοποίηση των παρεμβάσεων, όπως υπηρεσίες μηχανικού, απαιτούμενες άδειες και ενεργειακές επιθεωρήσεις.
Για να είναι επιλέξιμη μια κατοικία πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις του προγράμματος ως προς την παλαιότητα, την επιφάνεια, τη χρήση και τα φορολογικά στοιχεία της. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 και ανώτατη επιφάνεια κύριων χώρων 120 τετραγωνικών μέτρων. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Η χρηματοδότηση δεν περιορίζεται σε απλές επισκευές. Προβλέπονται παρεμβάσεις ανακαίνισης αλλά και ενεργειακής αναβάθμισης, με συγκεκριμένο μέρος του επιλέξιμου προϋπολογισμού να κατευθύνεται υποχρεωτικά σε ενεργειακές παρεμβάσεις. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών πρέπει να επιτυγχάνεται βελτίωση της ενεργειακής κατάταξης της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία κατηγορία.
Μία ακόμη αλλαγή της νέας απόφασης αφορά τα παιδιά που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό των εισοδηματικών ορίων. Πλέον γίνεται ρητή αναφορά σε «ανήλικο τέκνο» και «ανήλικα τέκνα», ξεκαθαρίζοντας ποια παιδιά προσμετρώνται για την προσαύξηση των ορίων.
Για άγαμο τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται στα 18.000 ευρώ για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και στα 25.000 ευρώ για τη δεύτερη. Για έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα τέκνα είναι 25.000 και 35.000 ευρώ αντίστοιχα. Με ένα ανήλικο τέκνο αυξάνονται σε 30.000 και 40.000 ευρώ και με δύο σε 35.000 και 45.000 ευρώ. Για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο προβλέπεται προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ.
Για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο τέκνο τα αντίστοιχα όρια είναι 28.000 και 39.000 ευρώ, ενώ και εδώ προστίθενται 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο.
Σημαντική είναι και η αλλαγή στη σειρά με την οποία θα προχωρήσουν οι αιτήσεις χρηματοδότησης. Προτεραιότητα δίνεται στις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι ανοικτές. Ειδικά για τις ανοικτές κατοικίες προβλέπεται χρονική προτεραιοποίηση με βάση εισοδηματικά κριτήρια, ενώ ο Οδηγός Εφαρμογής μπορεί να καθορίσει αναλυτικότερους κανόνες κατάταξης.
Προσοχή χρειάζεται και στα ακίνητα που άλλαξαν χέρια μέσα στο 2026. Για να ενταχθεί μια κατοικία ως κλειστή πρέπει να πληρούνται οι φορολογικές προϋποθέσεις που προβλέπει η δράση και να προκύπτει η απαιτούμενη κατάσταση του ακινήτου από τα στοιχεία του φορολογικού έτους 2025. Έτσι, κλειστό ακίνητο που αποκτήθηκε μέσα στο 2026 δεν μπορεί να εμφανίζεται στη δήλωση του νέου ιδιοκτήτη για το 2025 και επομένως δεν μπορεί να αξιοποιήσει αυτή τη διαδρομή ένταξης. Για τις ανοικτές κατοικίες ισχύουν διαφορετικές προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η δήλωση του ακινήτου ως κύριας κατοικίας.
Για την ηλεκτρονική διαδικασία ιδιαίτερη σημασία έχουν τα στοιχεία με τα οποία ταυτοποιείται το ακίνητο. ΑΤΑΚ και αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να είναι σωστά δηλωμένα στις αντίστοιχες φορολογικές δηλώσεις, καθώς τα στοιχεία διασταυρώνονται ηλεκτρονικά. Αναντιστοιχίες μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα στην έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας αποτελεί το πρώτο «εισιτήριο» για τη δράση. Για τις κλειστές κατοικίες η προθεσμία έκδοσής της παρατείνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η παράταση αφορά αυτό το πρώτο στάδιο και δεν πρέπει να συγχέεται με την επόμενη φάση, δηλαδή την υποβολή της κανονικής Αίτησης Χρηματοδότησης στο πληροφοριακό σύστημα του προγράμματος.
Μετά την υπαγωγή προβλέπεται προκαταβολή μέρους της εγκεκριμένης επιχορήγησης, ώστε να χρηματοδοτηθεί η έναρξη των εργασιών, ενώ οι πληρωμές και οι δαπάνες πρέπει να πραγματοποιούνται με τον τρόπο που ορίζει το πρόγραμμα και να συνοδεύονται από τα προβλεπόμενα παραστατικά.
Υπάρχουν όμως και δεσμεύσεις μετά την ανακαίνιση. Η κατοικία πρέπει να διατηρήσει την προβλεπόμενη χρήση της για το χρονικό διάστημα που ορίζει το πρόγραμμα. Στην περίπτωση αξιοποίησης μέσω μίσθωσης προβλέπεται μακροχρόνια και όχι βραχυχρόνια εκμετάλλευση τύπου Airbnb, ώστε τα ανακαινισμένα κλειστά σπίτια να επιστρέψουν στην αγορά της μακροχρόνιας κατοικίας
