Newsroom (1) Το νέο πλαίσιο που είχε ανακοινωθεί τον Ιούλιο από το υπουργείο Οικονομικών και την Ομοσπονδιακή Φορολογική Αρχή, συνδέει για πρώτη φορά τον φορολογικό συντελεστή με την περιεκτικότητα σε ζάχαρη ανά 100 ml, αντικαθιστώντας τον ενιαίο φόρο στα αναψυκτικά που είχε επιβληθεί το 2017. Με βάση το καθεστώς που ενεργοποιείται, ποτά με 5 έως 8 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 ml θα επιβαρύνονται με 79 φις (0,79 ντιρχάμ) ανά λίτρο, ενώ όσα περιέχουν 8 γραμμάρια ή περισσότερο θα φορολογούνται με 1,09 ντιρχάμ (περίπου 0,25 ευρώ) ανά λίτρο. Εξαιρούνται τα ποτά με λιγότερα από 5 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 ml, καθώς και εκείνα που περιέχουν μόνο τεχνητά γλυκαντικά.
Ο δρ Ali Elhouni, σύμβουλος ενδοκρινολόγος στο Medcare Royal Specialty Hospital Al Qusais, εκτιμά ότι το μέτρο λειτουργεί ως «διπλό σήμα» προς την αγορά: ωθεί τους παραγωγούς να μειώσουν τη ζάχαρη στις συνταγές τους και τους καταναλωτές να στραφούν σε επιλογές χαμηλής ή φυσικής ζάχαρης. Όπως σημειώνει, η κλιμάκωση είναι πιο αποτελεσματική από τον ενιαίο φόρο, επειδή «δένει» τη δημοσιονομική πολιτική με μετρήσιμα αποτελέσματα στην υγεία, σε μια χώρα όπου τα ποσοστά παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2 ακολουθούν ανοδική τροχιά, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.
Η πίεση αυτή, όπως αναφέρει η Καθημερινή, αποτυπώνεται και σε προβολές για τα επόμενα χρόνια. Μελέτη που δημοσιεύθηκε νωρίτερα μέσα στη χρονιά στο The Lancet εκτιμά ότι τα ποσοστά παχυσαρκίας στα ΗΑΕ θα κινηθούν σε νέα ιστορικά υψηλά έως το 2050. Για τους άνδρες άνω των 25 ετών, το ποσοστό υπέρβαρων και παχύσαρκων αναμένεται να αυξηθεί από 84% το 2021 σε 94% μέσα σε 25 χρόνια, ενώ στις γυναίκες προβλέπεται να φτάσει στο 95%. Στο πεδίο του διαβήτη τύπου 2, η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) υπολογίζει ότι το 2024 η επίπτωσή του στα ΗΑΕ διαμορφώνεται κοντά στο 21% του πληθυσμού, ενώ για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική εκτιμάται ότι ο αριθμός των ατόμων με διαβήτη θα φτάσει τα 163 εκατ. έως το 2050.
Σύμφωνα με τον δρ Elhouni, η μείωση της πρόσληψης ζάχαρης μπορεί να έχει ουσιαστικά οφέλη σε βάθος χρόνου. Ο ίδιος προτείνει να προτιμώνται φυσικά σάκχαρα από φρούτα αντί για ζαχαρούχα ποτά, επισημαίνοντας ότι ο οργανισμός τα μεταβολίζει πιο αποτελεσματικά. Ειδικά για τα ροφήματα, τονίζει ότι η ζάχαρη «καταναλώνεται» εύκολα χωρίς να προκαλεί αίσθημα κορεσμού, με αποτέλεσμα να προστίθενται θερμίδες που ευνοούν την αύξηση βάρους και μεταβολικές επιπλοκές, ακόμη και όταν οι καθημερινές ποσότητες φαίνονται μικρές.
Υπάρχουν, παράλληλα, διεθνή παραδείγματα που δείχνουν ότι τέτοιου τύπου πολιτικές μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά. Στην Ιρλανδία, ο φόρος στα ζαχαρούχα ποτά που τέθηκε σε ισχύ το 2018 συνδέθηκε με μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης από ανθρακούχα αναψυκτικά κατά 30,2% στις λιανικές πωλήσεις και κατά 19,8% στην εστίαση μέσα σε έναν χρόνο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εισφορά στη βιομηχανία αναψυκτικών, που ανακοινώθηκε το 2016 και εφαρμόστηκε το 2018, συνδέθηκε -σύμφωνα με το Journal of Epidemiology and Community Health- με μείωση περίπου στο μισό της ζάχαρης στη διατροφή των παιδιών και κατά περίπου ένα τρίτο στους ενήλικες.
Οδοντίατροι στα ΗΑΕ βλέπουν επίσης άμεση προοπτική οφέλους. Ο δρ David Roze, ιδρυτής των Roze BioHealth και BioDental Clinics στο Ντουμπάι, στηρίζει το νέο πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι αγγίζει μία από τις βασικές αιτίες των στοματικών νοσημάτων. Όπως εξηγεί, η συχνή έκθεση στη ζάχαρη -όχι μόνο από αναψυκτικά, αλλά και από καφεϊνούχα ποτά, τσάι και ακόμη και προϊόντα που προβάλλονται ως «υγιεινά»- διατηρεί το στόμα όξινο για ώρες, διαταράσσει το στοματικό μικροβίωμα και διευκολύνει την επικράτηση επιβλαβών βακτηρίων.
Την ίδια στιγμή, η άνοδος της παχυσαρκίας φαίνεται να ενισχύει και τη στροφή της αγοράς προς εναλλακτικές επιλογές. Η αγορά υγιεινών σνακ στα ΗΑΕ εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει το 1 δισ. δολάρια έως το 2033, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,2%, ενώ η αγορά ποτών χωρίς ζάχαρη προβλέπεται να φτάσει τα 1,2 δισ. δολάρια έως το ίδιο έτος.
Ο δρ Elhouni καταλήγει ότι η φορολογία από μόνη της δεν αρκεί, αλλά εφόσον «κουμπώσει» με ενημέρωση και καλύτερη πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, μπορεί να συμβάλει σε σταδιακή υποχώρηση της παχυσαρκίας και των χρόνιων νοσημάτων τα επόμενα χρόνια.
