Newsroom (1) Εντός περίπου δυο μηνών τόσο στο κυβερνών κόμμα όσο και στην αντιπολίτευση δίνεται η ευκαιρία για ζυμώσεις, διάλογο και προτάσεις, καθώς στόχος της κυβέρνησης είναι να παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη πρόταση εντός του Μαρτίου, ώστε τον Απρίλιο να ξεκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία.
Οι προτάσεις του πρωθυπουργού για τη Συνταγματική Αναθεώρηση μπορούν να κωδικοποιηθούν ως τα οκτώ βήματα για την Ελλάδα του 2030, με τον ίδιο να έχει δεσμευτεί για τις μεγάλες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, τονίζοντας: «Είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κλιματική κρίση».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ποτέ δεν έκρυψε την πρόθεσή του να προχωρήσει στην αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, άλλωστε 18 χρόνια πριν ως βουλευτής της Ν.Δ. είχε προτείνει να καταργηθεί η αποσβεστική προθεσμία που προέβλεπε το εν λόγω άρθρο του Συντάγματος, με τις συνθήκες τότε να αποδεικνύονται ανώριμες για μια τέτοια μεταρρύθμιση. Η κυβέρνηση στην πρότασή της περιλαμβάνει την ύπαρξη φίλτρου όπως σε όλα τα κράτη, το οποίο θα μπορούσε να είναι ένα σώμα δικαστών που να συμμετέχουν και κάποιοι κοινοβουλευτικοί, όχι κατά πλειοψηφία.
Αυτό που δεν επιθυμούν στη Ν.Δ. είναι να συνεχιστεί η παραπομπή ή μη ενός διατελέσαντος υπουργού ή υφυπουργού βάσει των κοινοβουλευτικών συσχετισμών. Με απλά λόγια, να μην ορίζει η εκάστοτε κυβέρνηση αν θα διώκεται ή όχι ένα μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά και παράλληλα να μην είναι έρμαιο ο ελεγχόμενος του κάθε δικομανούς ή πολιτικού αντιπάλου. Ολες οι χώρες έχουν μία ξεχωριστή διαδικασία και επ’ αυτής πρέπει να συζητήσουν τα κόμματα μεταξύ τους.
Ενα ιδιαίτερα λεπτό ζήτημα το οποίο αποτελεί αίτημα και των ίδιων των δικαστών αλλά και του πολιτικού συστήματος. Ο πρωθυπουργός στο μήνυμά του τόνισε ότι έχει εισηγηθεί τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Αυτό γιατί θεωρείται μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Με το πρώτο βήμα να έχει γίνει με τη νομοθέτηση για την ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, μέσα από τη Συνταγματική Αναθεώρηση η κυβέρνηση θα επιδιώξει να προχωρήσει πέρα από αυτό, το οποίο θεωρεί προσωρινή λύση. Οπως τονίζουν, θα είναι κρίμα να χαθεί αυτή η ευκαιρία, όπως συνέβη στη Συνταγματική Αναθεώρηση, που ολοκληρώθηκε το 2008 με την τότε ιστορική κυβίστηση του ΠΑΣΟΚ. Καλεί λοιπόν την αξιωματική αντιπολίτευση να αναλάβει τις ευθύνες της για να υπάρξει η απαιτούμενη πλειοψηφία και να αλλάξει το άρθρο 16.
Στην απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να μην προτείνει για δεύτερη θητεία την τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, μέτρησε η θέση που είχε από την πρώτη στιγμή ότι η θητεία του εκάστοτε Προέδρου πρέπει να είναι εξαετής από πενταετής, που είναι σήμερα, και να μην έχει δικαίωμα επανεκλογής. Στόχος είναι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η αποσύνδεση του ανώτατου πολιτειακού άρχοντα από την τρέχουσα κομματική αντιπαράθεση και η ενίσχυση του υπερκομματικού χαρακτήρα του θεσμού.
Αυτό είναι ίσως το πιο «καυτό» ζήτημα το οποίο θα πυροδοτήσει σκληρή αντιπαράθεση και ίσως, όπως λένε οι πιο απαισιόδοξοι, η συναίνεση να πάει περίπατο. Η θέση του κυβερνώντος κόμματος είναι η λογική αξιολόγησης της αποδοτικότητας και της συνέπειας. Αυτό, όπως τονίζουν, δεν σημαίνει απαραίτητα απόλυση, αντίθετα μπορεί να οδηγήσει και στην επιβράβευση. Ο συνταγματικός νομοθέτης καλείται όχι να ορίσει τις συνέπειες, γιατί αυτό είναι θέμα του τακτικού νομοθέτη. Επιθυμούν, ωστόσο, μέσα από τη νομοθεσία, η οποία θα προκύψει σε συνέχεια της Αναθεώρησης του Συντάγματος, να υπάρχει η παραπάνω πρόβλεψη, για να προστατευθεί η χώρα από μελλοντικές κυβερνήσεις λαϊκιστών, που για να γίνουν αρεστές μπορεί να καταργήσουν την όποια αξιολόγηση.
Να μας γυρίσουν πίσω σε παλαιότερες δεκαετίες όπου οι συνεπείς δημόσιοι υπάλληλοι δούλευαν εις βάρος του εαυτού τους και κάποιοι απολάμβαναν διάφορα προνόμια. Με απλά λόγια, αυτό που επιθυμούν είναι να κατοχυρωθεί στο Σύνταγμα η έννοια της αξιολόγησης, η οποία να συνδέεται και με τη μονιμότητα στο Δημόσιο. Δεν τη χαρακτηρίζουν τυχαία ως μια μεγάλη πολιτική μάχη, αλλά και αναμέτρηση των κομμάτων με την Ιστορία.
Στο μήνυμά του στον ελληνικό λαό ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Αναφέρθηκε σε «δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση, αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μη διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά». Αυτό δεν είναι η πρώτη φορά που εκστομίζεται από τον πρωθυπουργό.
Παρά το γεγονός ότι και εδώ θα υπάρξουν αντιδράσεις από την αντιπολίτευση στο πλαίσιο της ανέξοδης παροχολογίας – όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη-, επισημαίνεται ότι η πρόταση για την κοστολόγηση των μέτρων που προτείνει ένα κόμμα μέχρι σήμερα αποτελεί πολιτικό και όχι συνταγματικό ζήτημα. Και για τον λόγο αυτόν, η διαδικασία αυτή επιχειρείται να καθιερωθεί και συνταγματικά για λόγους διαφάνειας και δημοσιονομικής υπευθυνότητας.
Εδώ μπαίνει εμφατικά το ζητούμενο το οποίο περιέγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο μήνυμά του προς τον ελληνικό λαό. Ότι, δηλαδή, «επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα». Θέλοντας λοιπόν να συμβαδίσει με την εποχή που αλλάζει ραγδαία και τις ανάγκες που αλλάζουν κι εκείνες με καταιγιστικούς ρυθμούς, όρισε ως μεγάλες προκλήσεις της εποχής την Τεχνητή Νοημοσύνη και την κλιματική κρίση.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dg4p1xfmeweh?integrationId=eexbs17m2ojdwi7}
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ
Ο πρωθυπουργός έστειλε επιστολή στους βουλευτές της Ν.Δ., σημειώνοντας μεταξύ άλλων πως «το Σύνταγμα του 1975 δεν παύει όμως να προέρχεται από τον εικοστό αιώνα. Ο κόσμος του 2026 είναι διαφορετικός και θέτει νέες προκλήσεις». Στο πλαίσιο αυτό, «χαρτογραφώντας» τις αλλαγές που σκοπεύει να φέρει η Νέα Δημοκρατία, τους καλεί να καταθέσουν τις προτάσεις τους. Θα ακολουθήσουν συσκέψεις στην Πειραιώς, ζυμώσεις, καθώς άλλωστε την Τετάρτη ξεκινά και ο προσυνεδριακός διάλογος στα Γιάννενα.
ΤΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΨΗΦΙΖΕΤΑΙ
Συνταγματική αναθεώρηση: Τι προβλέπει η κοινοβουλευτική διαδικασία
Η Ν.Δ. αναμένεται να καταθέσει τις προτάσεις της στην Ολομέλεια στα μέσα του Απριλίου, ώστε να ξεκινήσουν οι εργασίες της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η κατάθεση προτάσεων είναι ανοικτή και προς τα κόμματα της μειοψηφίας, ακόμα και ο οποιοδήποτε μεμονωμένος βουλευτής δύναται να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία, αρκεί βέβαια η κάθε πρόταση να μπορεί να συγκεντρώσει τουλάχιστον 50 υπογραφές βουλευτών από κάτω.
Σε κάθε πάντως, περίπτωση, είτε μίας μόνο πρότασης είτε περισσοτέρων, αυτές θα κατατεθούν στον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος θα τις τυπώσει και θα τις διανέμει στους 300 βουλευτές και θα τις παραπέμψει για εξέταση και συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος που θα συγκροτηθεί. Η οριστική και τελική μορφή της κάθε νέας συνταγματικής διάταξης θα προκύψει από τις εργασίες της επόμενης Αναθεωρητικής Βουλή.
Στην ουσία, σε αυτήν τη φάση η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος της παρούσης προτείνουσας Βουλής θα προβεί στη διατύπωση επί της αρχής της ανάγκης «ανοίγματος» της αναθεώρησης της κάθε προτεινόμενης διάταξης και της κατεύθυνσής που θα πρέπει να έχει, ως μια πολιτική δέσμευση των κομμάτων.
Η Εκθεση της παρούσας επικείμενης Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος θα εισαχθεί για συζήτηση και λήψη απόφασης στην Ολομέλεια για την ανάγκη της Αναθεώρησης και για τις αναθεωρητέες διατάξεις.
Η Ολομέλεια στη συνέχεια θα κληθεί σε δύο συνεδριάσεις, που θα απέχουν έναν μήνα μεταξύ τους, όπου με ονομαστική ψηφοφορία θα ψηφίσουν μία προς μία τις προτεινόμενες για αναθεώρηση διατάξεις.
Η κάθε διάταξη για να περάσει από την πρώτη στη δεύτερη ψηφοφορία του επόμενου μήνα θα πρέπει να λάβει 151 θετικές ψήφους. Εάν μία διάταξη κατά την πρώτη ψηφοφορία μπορεί μεν να εξασφάλισε την πλειοψηφία, αλλά αυτό δεν το επιτύχει κατά τη δεύτερη ψηφοφορία, τότε απορρίπτεται και δεν εισάγεται για αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή.
Οσες από τις αναθεωρητέες διατάξεις στις δύο ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλή λάβουν 180 και άνω ψήφους, στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή θα αρκεί να λάβουν 151 θετικές ψήφους για να τροποποιηθούν έτσι όπως θα διαμορφωθούν και συνταχθούν τότε. Αντίθετα, όσες αναθεωρητέες διατάξεις λάβουν απλά 151 θετικές ψήφους κατά τις ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλής, αυτές θα πρέπει στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή να λάβουν τουλάχιστον 180 θετικές ψήφους. Αυτή η αναθεωρητική διαδικασία είναι η πέμπτη κατά σειρά Αναθεώρηση του Συντάγματος του 1975.
Συνταγματική Αναθεώρηση: ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ
1 Αλλαγή στο άρθρο 86 για τον νόμο περί ευθύνης υπουργών
2 Νέος τρόπος εκλογής ηγεσίας στη Δικαιοσύνη
3 Δημιουργία ιδιωτικών ΑΕΙ
4 Μια εξαετής θητεία για Πρόεδρο της Δημοκρατίας
5 Σύνδεση αξιολόγησης με την άρση μονιμότητας στο Δημόσιο
6 Μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία
7 Κοστολόγηση του προγράμματος των κομμάτων
8 Προστασία περιβάλλοντος και πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη
