Newsroom (1) Σε μία συμφωνία ορόσημο προχώρησε η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ), με τον Γενικό Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης κ. Δημήτρη Κιρμικίρογλου να υπογράφει τριετές Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με τον Διευθυντή Κ.Δ. και Πρόεδρο Δ.Σ. του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) κ. Ευάγγελο Μπεκιάρη. Το ΕΚΕΤΑ είναι συντονιστής του Μεσογειακού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων (MedDMO) — του περιφερειακού κόμβου του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων (EDMO) για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα. Η συμφωνία θέτει τις βάσεις για μια ολιστική προσέγγιση στην ενίσχυση της παιδείας στα μέσα και του ψηφιακού εγγραμματισμού κατά της παραπληροφόρησης, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του 1ου Alitheia Forum, του πρώτου εθνικού συνεδρίου αφιερωμένου στην αντιμετώπιση των ψευδών ειδήσεων και του τοξικού δημόσιου λόγου, που πραγματοποιήθηκε στις 10 και 11 Μαρτίου 2026 στο ξενοδοχείο InterContinental Athenaeum Athens.
Στην τελετή υπογραφής ήταν παρόντες ο Πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του EDMO και Διευθυντής Προγράμματος στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο (EUI) της Φλωρεντίας κ. Paolo Cesarini και ο Συντονιστής του MedDMO, Ανώτερος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΙΠΤΗΛ) του ΕΚΕΤΑ Δρ. Νικόλαος Σαρρής. Παρουσίες που αναδεικνύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της πρωτοβουλίας και την αναγνώριση, σε επίπεδο EDMO, της σημασίας της σύμπραξης κρατικών φορέων και ερευνητικών κέντρων για την προαγωγή της παιδείας στα μέσα και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Η θεσμική βαρύτητα του EDMO και του MedDMO σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων (EDMO), με έδρα το Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο (EUI) της Φλωρεντίας, αποτελεί τον μεγαλύτερο διεπιστημονικό μηχανισμό της ΕΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Ιδρύθηκε τον Ιούνιο 2020 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λειτουργεί με πλήρη θεσμική ανεξαρτησία, διαθέτει δίκτυο 15 κόμβων σε 28 χώρες, ενώνοντας πάνω από 100 οργανισμούς — πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, υπηρεσίες επαλήθευσης γεγονότων, ειδησεογραφικά πρακτορεία και φορείς μιντιακού εγγραμματισμού.
Το EDMO κατέχει αναγνωρισμένο ρόλο στην εφαρμογή της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), στηρίζει τους στόχους του Κανονισμού για την Ελευθερία των Μέσων (EMFA) και αποτελεί βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας (Νοέμβριος 2025), η οποία προβλέπει τη διεύρυνση της εντολής του. Ο Δρ. Σαρρής, Συντονιστής του MedDMO, είναι μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης του EDMO και είχε συντονίσει το έργο SOMA — την πρωτοβουλία της ΕΕ που προηγήθηκε της δημιουργίας του EDMO.
Παράλληλα, το ΕΚΕΤΑ φέρνει στη συνεργασία τεχνολογίες αιχμής μέσω του ευρωπαϊκού έργου vera.ai (Horizon Europe), με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την επαλήθευση γεγονότων. Το InVID-WeVerify Verification Plugin χρησιμοποιείται από πάνω από 130.000 χρήστες εβδομαδιαία σε 224 χώρες, ως εργαλείο αναφοράς για δημοσιογράφους και ψηφιακούς ερευνητές παγκοσμίως.
Τι προβλέπει το Μνημόνιο: Μια ολιστική προσέγγιση
Το Μνημόνιο Συνεργασίας υιοθετεί μια ολιστική προσέγγιση, με πρωταρχικό στόχο την προώθηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα. Τα δύο Μέρη θα συνεργαστούν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων ψηφιακού και μιντιακού εγγραμματισμού (Media and Information Literacy), με στόχο να εφοδιάσουν τους πολίτες με δεξιότητες κριτικής ανάγνωσης, αξιολόγησης πηγών και υπεύθυνης συμμετοχής στο ψηφιακό περιβάλλον. Η κατάρτιση στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης, δημοσιογράφων και επαγγελματιών του οικοσυστήματος Μέσων και Επικοινωνίας, μέσω σεμιναρίων, εργαστηρίων και θερινών σχολείων, αποτελεί επίσης κεντρικό πεδίο δράσης.
Στο πλαίσιο αυτό, σύγχρονες τεχνολογίες και ερευνητικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, όπως αυτά που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου vera.ai, θα αξιοποιηθούν για την επαλήθευση γεγονότων (fact-checking) και την ανάλυση φαινομένων παραπληροφόρησης. Η συνεργασία προβλέπει επίσης την αξιοποίηση υποδομών, όπως το Ψηφιακό Κέντρο Ενημέρωσης (Digital Media Center) της ΓΓΕΕ, καθώς και την από κοινού εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων, τη διοργάνωση επιστημονικών εκδηλώσεων και την υποβολή προτάσεων για ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα χρηματοδότησης.
Ένα ακόμη βήμα στη δημοκρατική ανθεκτικότητα
Η υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα πρωτοβουλιών, που περιλαμβάνουν τον νόμο 5253/2025 για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA), την Εθνική Στρατηγική για την Παιδεία στα Μέσα, τη σύσταση Ομάδας Εργασίας για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, τα προγράμματα ψηφιακού εγγραμματισμού σε σχολεία σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, καθώς και τη συνεργασία με διεθνείς φορείς.
Η σύμπραξη με το ΕΚΕΤΑ, έναν από τους κορυφαίους ερευνητικούς φορείς της χώρας με αναγνωρισμένο ρόλο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναδεικνύει τη δέσμευση της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης να αξιοποιήσει την επιστημονική τεχνογνωσία και τα διεθνή δίκτυα συνεργασίας για τον κοινό στόχο: μια ενημερωμένη, ανθεκτική και δημοκρατική κοινωνία.
Το 1ο Alitheia Forum
Το 1ο Alitheia Forum, που φιλοξένησε κορυφαίους ομιλητές από τον ακαδημαϊκό χώρο, τη δημοσιογραφία, την τεχνολογία και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αποτελεί πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης υπό τον Υφυπουργό στον Πρωθυπουργό και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο κ. Παύλο Μαρινάκη.
