Θ. Πλεύρης: Στόχος να μην επαναληφθούν οι συνθήκες του 2015 στο μεταναστευτικό

Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, κ. Θάνος Πλεύρης, αναφερόμενος στα στοιχεία των μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα, σημείωσε ότι τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους καταγραφόταν αύξηση 5% σε σχέση με το 2024, ενώ μέσα σε τέσσερις μήνες εφαρμογής αυστηρότερων μέτρων σημειώθηκε μείωση 41%. Το πρώτο τρίμηνο του έτους, πρόσθεσε, καταγράφηκε επιπλέον μείωση 35% στις ήδη μειωμένες ροές. 

Ο κ. Πλεύρης επεσήμανε ότι οι ήπιες πολιτικές για τη μετανάστευση στην Ευρώπη δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και ότι πλέον «δοκιμάζονται αυστηρές αλλά στοχευμένες πολιτικές». 

Για το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ο Υπουργός ανέφερε ότι προβλέπει λελογισμένες μεταναστευτικές ροές και ειδικά μέτρα για περιόδους κρίσης. Οι χώρες πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα, αναλαμβάνουν αυξημένες υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων η εξέταση αιτημάτων ασύλου εντός 12 εβδομάδων για όσους δεν έχουν προσφυγικό προφίλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα θα είναι έτοιμη να ανταποκριθεί, με στόχο τη διαχείριση των αιτούντων σε κλειστές δομές κατά το διάστημα αυτό. Τόνισε, επίσης, ότι η αποτελεσματικότητα του Συμφώνου συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση των επιστροφών, υπογραμμίζοντας τη σημασία του νέου Κανονισμού Επιστροφών και μιας κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ξεκαθάρισε ότι, σε περίπτωση νέας κρίσης, η Ελλάδα επιδιώκει να μην επαναληφθούν συνθήκες αντίστοιχες με το 2015, επισημαίνοντας ότι «η προστασία των συνόρων περιλαμβάνει και μέτρα αποτροπής» και ότι όσοι ξεκινούν από ασφαλείς χώρες δεν μπορούν να επιβάλλουν την είσοδό τους.

Ξεκαθάρισε ότι, σε περίπτωση νέας κρίσης, η Ελλάδα επιδιώκει να μην επαναληφθούν συνθήκες αντίστοιχες με το 2015, επισημαίνοντας ότι «η προστασία των συνόρων περιλαμβάνει και την αποτροπή» και ότι όσοι ξεκινούν από ασφαλείς χώρες δεν μπορούν να αξιώνουν την είσοδό τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Επίσης, υπογράμμισε ότι πλέον στην Ευρώπη υπάρχει μια πιο κοινή και συστηματική συζήτηση για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης σε σχέση με το παρελθόν. Όπως ανέφερε, βασική προτεραιότητα πρέπει να είναι η καλύτερη διαχείριση των ροών, με έμφαση στις επιστροφές και στην ενίσχυση των νόμιμων οδών μετανάστευσης προς την Ευρώπη. 

Αναφερόμενος στη νόμιμη μετανάστευση, επεσήμανε ότι αποτελεί αναγκαία πραγματικότητα λόγω ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, ο τουρισμός, οι κατασκευές και η βιομηχανία. Όπως είπε, η Ελλάδα επιδιώκει τη σύναψη διμερών συμφωνιών με χώρες των οποίων οι πολίτες σέβονται τις ευρωπαϊκές αξίες, ενώ πρόσφατο νομοσχέδιο επιταχύνει τις σχετικές διαδικασίες. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε αλλαγή της πολιτικής για όσους λαμβάνουν άσυλο, σημειώνοντας ότι από την πρώτη στιγμή δίνεται έμφαση στην ένταξη στην εργασία και όχι στην παροχή επιδομάτων. Έφερε ως παράδειγμα πιλοτικό πρόγραμμα στη Λάρισα, όπου αιτούντες με προσφυγικό προφίλ συνδέονται με ανάγκες της τοπικής οικονομίας, με ποσοστά απορρόφησης που φτάνουν το 50%-60%. Για όσους δεν δικαιούνται άσυλο, υπογράμμισε ότι, δεν μπορούν να εργαστούν και παραμένουν σε κλειστές δομές, με μόνη επιλογή την επιστροφή. 

Τέλος, σημείωσε ότι η Ελλάδα, μαζί με χώρες όπως η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία και η Ολλανδία, προωθεί τη δημιουργία κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες συνεργασίας με χώρες καταγωγής. Όπως είπε, η λειτουργία αυτών των κέντρων αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τόσο τις παράνομες ροές, όσο και τα περιθώρια παραμονής όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. 

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των επιστροφών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι χώρες, όπως η Κύπρος έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στον τομέα αυτό, με την Ελλάδα να εξετάζει την αξιοποίηση αντίστοιχων πρακτικών και κινήτρων. 

Ο Ομοσπονδιακός Yπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας, κ. Gerhard Karner, χαρακτήρισε ιστορική στιγμή το Σύμφωνο, τονίζοντας ότι «το συζητούσαμε και τώρα ξεκινάμε να το εφαρμόζουμε». Όπως ανέφερε, υπάρχει στενή συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο, επισημαίνοντας ότι οι τρεις χώρες έχουν δεχθεί έντονες πιέσεις τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της δευτερογενούς μετανάστευσης. Υπογράμμισε τη σημασία του σαφούς διαχωρισμού μεταξύ νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης, καθώς και της ενίσχυσης της συνεργασίας με τρίτες χώρες. Στόχος, όπως είπε, είναι να δημιουργηθούν νόμιμες οδοί για εργασία, περιορίζοντας παράλληλα τη δράση των κυκλωμάτων διακίνησης. Αναφερόμενος στις εξελίξεις στην Ευρώπη σημείωσε ότι προωθούνται καινοτόμες λύσεις, όπως τα «hubs επιστροφών», τα οποία αποτελούν μέρος μιας νέας προσέγγισης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, εκφράζοντας την αισιοδοξία του για την αποτελεσματικότητά τους. Τέλος, έκανε ειδική αναφορά στη Συρία και το Αφγανιστάν, τονίζοντας ότι στην Αυστρία υπάρχουν μεγάλες κοινότητες από τις χώρες αυτές και ότι είναι σημαντικό να προχωρήσουν οι επιστροφές. Όπως ανέφερε, πάνω από 1.200 άτομα επέστρεψαν στη Συρία, ενώ πέρυσι πραγματοποιήθηκαν και αναγκαστικές επιστροφές.Ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κύπρου, κ. Νικόλας Ιωαννίδης, τόνισε ότι η εφαρμογή του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο αποτελεί ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτά ένα ολιστικό νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση της μετανάστευσης. Όπως ανέφερε, το νέο σύμφωνο δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει με πιο αποτελεσματικό τρόπο τις μεταναστευτικές ροές και να ανταποκρίνεται καλύτερα σε μελλοντικές κρίσεις, σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία.Αναφερόμενος στην Κύπρο, σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια η χώρα δέχεται σημαντικές πιέσεις λόγω αυξημένων ροών, γεγονός που επιβαρύνει τις υποδομές. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των επιστροφών, μέσω καινοτόμων πολιτικών, με στόχο τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης και την παράλληλη ενδυνάμωση των νόμιμων οδών, ώστε η μετανάστευση να μετατραπεί από πρόβλημα σε ευκαιρία. Αναφερόμενος σε καινοτόμα προγράμματα επιστροφών, σημείωσε ότι εφαρμόστηκε πιλοτικά σχέδιο για Σύρους μετανάστες, σύμφωνα με το οποίο ένα μέλος της οικογένειας μπορεί να λάβει άδεια εργασίας διάρκειας 2+1 ετών, εφόσον αποσυρθεί η αίτηση ασύλου ή διεθνούς προστασίας και η υπόλοιπη οικογένεια επιστρέψει στη χώρα καταγωγής. Μέχρι σήμερα, περίπου 5.000 Σύροι έχουν συμμετάσχει εθελοντικά στο πρόγραμμα. Τόνισε, επίσης, ότι η Κύπρος χρειάζεται ξένο εργατικό δυναμικό και πως η ενίσχυση της νόμιμης μετανάστευσης αποτελεί βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της παράνομης. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη βελτίωσης των διαδικασιών, καθώς και την αξιοποίηση των εργαλείων που διαθέτει η ΕΕ για την προσέλκυση νόμιμων μεταναστών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συνεργασία με τρίτες χώρες, επισημαίνοντας ότι πολλές από αυτές λειτουργούν ως χώρες διέλευσης και συχνά ανέχονται ή διευκολύνουν παράνομες ροές. Όπως είπε, η ενίσχυση της νόμιμης μετανάστευσης μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο εξωτερικής πολιτικής, συμβάλλοντας στη βελτίωση των σχέσεων με τρίτες χώρες και στον περιορισμό της παράνομης διακίνησης. Τέλος, υπογράμμισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για περαιτέρω ενίσχυση των επιστροφών, ενώ στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διεργασιών δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επικείμενη αναθεώρηση του Κανονισμού των Επιστροφών, με στόχο την αύξηση των επιστροφών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τη συζήτηση συντόνισε η κα Τάνια Μποζανίνου, Αρχισυντάκτρια στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ.