Newsroom (1) Ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι τέτοιες μικρές πράξεις αντικατοπτρίζουν την ενσυναίσθηση, την εσωτερικευμένη αίσθηση ευθύνης και την τάση για τάξη, αποκαλύπτοντας πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τους κοινωνικούς ρόλους και τα κοινά τους περιβάλλοντα.
Όταν κάποιος σπρώχνει τα πιάτα μπροστά ή στοιβάζει προσεκτικά τα πιάτα και τα ποτήρια χωρίς να του ζητηθεί, αυτό δεν γίνεται κυρίως για να επιταχύνει τη δουλειά των σερβιτόρων. Αντιθέτως, πρόκειται για μια χειρονομία που προκύπτει από βαθιά ριζωμένες συνήθειες και στάσεις, διαμορφωμένες πολύ πριν ο πελάτης εισέλθει στο εστιατόριο.
Η ενσυναίσθηση παίζει συχνά τον καθοριστικό ρόλο. Ο κοινωνικός ψυχολόγος Dr. Daniel Batson, γνωστός για το μοντέλο Empathy-Altruism, έχει δείξει ότι οι άνθρωποι τείνουν να βοηθούν περισσότερο όταν κατανοούν συναισθηματικά την προσπάθεια ή την ταλαιπωρία ενός άλλου ατόμου.
Στο πλαίσιο ενός εστιατορίου, η εργασία των σερβιτόρων -να μαζεύουν πιάτα, να κινούνται ανάμεσα σε γεμάτα τραπέζια και να διαχειρίζονται πολλούς πελάτες ταυτόχρονα- συχνά περνά απαρατήρητη. Όταν κάποιος προσφέρει βοήθεια, σημαίνει ότι για μια στιγμή μπαίνει στη θέση του άλλου, παρατηρώντας την αθέατη προσπάθεια.
Επιπλέον, η συνήθεια αυτή συχνά ξεκινά από την παιδική ηλικία. Όσοι μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα όπου η συλλογική ευθύνη ήταν κανόνας -όπως η συμμετοχή στην καθαριότητα του τραπεζιού ή η βοήθεια στο σπίτι- μεταφέρουν αυτές τις συνήθειες στην ενήλικη ζωή τους. Πρόκειται για μια εσωτερικευμένη κοινωνική νόρμα: η βοήθεια δεν γίνεται επειδή κάποιος το περιμένει, αλλά επειδή νιώθει φυσική και σχεδόν αυτονόητη.
Η αντίληψη των κοινωνικών ρόλων επηρεάζει επίσης τη συμπεριφορά. Άτομα που βλέπουν τις εργασίες των άλλων ως ισότιμες και λειτουργικές, αντί να υπακούουν σε αυστηρές κοινωνικές ιεραρχίες, είναι πιο άνετα στο να βοηθήσουν χωρίς δεύτερη σκέψη. Η ίδια χειρονομία μπορεί να αντανακλά και την ανάγκη για τάξη. Άτομα με υψηλό βαθμό ενσυναίσθησης αισθάνονται δυσφορία σε ακατάστατους χώρους και τείνουν να δράσουν για να αποκαταστήσουν την οργάνωση.
Τέλος, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η καλή πρόθεση δεν σημαίνει πάντα σωστή εκτέλεση. Έρευνες στο χώρο της φιλοξενίας έχουν δείξει ότι κάποιοι σερβιτόροι μπορεί να προτιμούν οι πελάτες να μην ανακατεύονται, καθώς η ανεπιθύμητη βοήθεια μπορεί να επιβραδύνει τη ροή εργασίας. Η αποτελεσματική βοήθεια εξαρτάται από το αν ανταποκρίνεται πραγματικά στις ανάγκες του άλλου.
Φωτογραφίες: Unsplash
