Newsroom (1) «Αν ξεσπάσει ένας ακόμα μακροχρόνιος πόλεμος με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται σημαντικά, τότε η ασφάλεια των κρατικών ομολόγων θα τεθεί σε κίνδυνο και μαζί με αυτήν όλα τα περιουσιακά στοιχεία», είπε στο Reuters ο Kaspar Hensesaidon της RBC BlueBay Asset Management αφότου το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Οι τιμές υποχώρησαν την επόμενη ημέρα από τα υψηλά τριετίας, καθώς ο Donald Trump δήλωσε βέβαιος για σύντομη λήξη του πολέμου. Βέβαια, το Ιράν απάντησε ότι αν συνεχιστούν οι επιθέσεις δεν θα επιτρέψει τη διέλευση ούτε ενός λίτρου πετρελαίου. Ετσι, οι επενδυτές είναι στις επάλξεις φοβούμενοι για επανάληψη της κατάστασης που προκλήθηκε πριν από 50 χρόνια, όταν η διατάραξη των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών οδήγησε σε ανάφλεξη του πληθωρισμού και δραματική επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Πετρέλαιο
Στο επίκεντρο των ανησυχιών περί στασιμοπληθωρισμού βρίσκεται η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και το πιο κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο θα παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα. Τη Δευτέρα, το Brent άγγιξε τα 119,5 δολάρια το βαρέλι, ενώ μία ημέρα μετά ήταν πιο κοντά στα 93 δολάρια, εξακολουθώντας πάντως να εμφανίζει άνοδο 50% από την αρχή του έτους. Επίσης, το φυσικό αέριο στην Ευρώπη άγγιξε υψηλό τουλάχιστον τριών ετών.
Αυτές οι αυξήσεις έχουν βέβαια επίπτωση στον πληθωρισμό, ενώ μπορεί και να επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι για κάθε επίμονη αύξηση των πετρελαϊκών τιμών κατά 10%, ακολουθεί συρρίκνωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 0,1-0,2%.
Κεντρικές τράπεζες
Ετσι, δένονται και τα χέρια των κεντρικών τραπεζών, καθώς τυχόν αυξήσεις επιτοκίων που θα χρειαστούν για τον περιορισμό του πληθωρισμού μπορεί να οδηγήσουν σε επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.
Οι αγορές δίνουν πλέον πιθανότητα περίπου 80% σε αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ φέτος έναντι πιθανότητας 40% για μείωση πριν το ξέσπασμα του πολέμου. Τη Δευτέρα στοιχημάτιζαν σε δύο αυξήσεις. Σε ό,τι αφορά την Τράπεζα της Αγγλίας δίνουν μικρή πιθανότητα νομισματικής χαλάρωσης, ενώ νωρίτερα περίμεναν τουλάχιστον δύο μειώσεις επιτοκίων. «Φαίνεται ότι μόνο η υποχώρηση των πετρελαϊκών τιμών μπορεί να ανατρέψει τους φόβους για αύξηση επιτοκίων, ακόμα και με τους αξιωματούχους της ΕΚΤ που δίνουν έμφαση στον αντίκτυπο στην ανάπτυξη», είπε ο Rainer Guntermann της Commerzbank.
Αγορές ομολόγων
Ως αποτέλεσμα, επικρατεί χάος στις αγορές ομολόγων, καθώς οι επενδυτές απομακρύνονται από επενδύσεις σταθερού εισοδήματος, όπου ο πληθωρισμός μειώνει τις μελλοντικές αποδόσεις.
Πιο ευάλωτα είναι τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα. Ενδεικτικά, τα διετή βρετανικά ομόλογα εκτινάχθηκαν κατά 43 μονάδες βάσης από την αρχή του πολέμου μέχρι τη Δευτέρα, ενώ τα γερμανικά και τα αυστραλιανά διετή ανέβηκαν κατά περίπου 30 μονάδες βάσης. Τα αμερικανικά ανέβηκαν 20 μονάδες. Σημειώνεται πως όλα υποχώρησαν κατά 3-6 μονάδες την Τρίτη.
Το βλέμμα στις ΗΠΑ
Οσοι αναρωτιούνται αν η αγορά και το οικονομικό πλήγμα θα μπορούσαν να πείσουν τον Trump να αλλάξει πορεία θα πρέπει να θυμούνται ότι ο στασιμοπληθωρισμός κατά πάσα πιθανότητα θα χτυπήσει τις ΗΠΑ λιγότερο από την Ευρώπη ή την Ασία.
Εξού και οι αμερικανικές αγορές εμφάνισαν συγκριτικά μικρότερες απώλειες από την αρχή του πολέμου. Ο S&P 500 υποχώρησε 2% την περασμένη εβδομάδα έναντι -5,5% στην Ευρώπη και -6,3% στον δείκτη MSCI Ασίας-Ειρηνικού. Επίσης, τα αμερικανικά ομόλογα υπεραπέδωσαν έναντι των γερμανικών. Βέβαια, ούτε οι ΗΠΑ έχουν ανοσία στους κινδύνους στασιμοπληθωρισμού και πριν την άνοδο των τιμών ενέργειας είχαν ήδη δείξει κάποια τρωτά σημεία.
Καταφύγια
Οι επενδυτές δεν θέλουν τον στασιμοπληθωρισμό, διότι επηρεάζει μετοχές και ομόλογα -που δεν συσχετίζονται με τον πληθωρισμό- ή ακόμα και τον χρυσό, δεδομένου ότι δεν έχει απόδοση. Το πολύτιμο μέταλλο υποχώρησε 2% την περασμένη εβδομάδα και συνέχιζε πτωτικά τη Δευτέρα, αν και οι αναλυτές το αποδίδουν εν μέρει σε πωλήσεις που έγιναν για να καλυφθούν ζημιές σε άλλους τομείς.
Το μοναδικό ασφαλές καταφύγιο που συγκρατήθηκε είναι το δολάριο, καθώς υπεραποδίδει έναντι σχεδόν κάθε άλλου νομίσματος ανεπτυγμένης αγοράς. «Οι ΗΠΑ είναι ένας μεγάλος παραγωγός πετρελαίου και μπορεί να αντέξει ένα πετρελαϊκό σοκ, αν και θα υπάρξει πολιτικός αντίκτυπος», είπε ο Kit Juckes της Societe Generale. «Δεν ισχύει ιδιαίτερα το ίδιο για την Ευρώπη και τη Βρετανία», τόνισε.
