Newsroom (1) Η «πλημμύρα» φθηνών προϊόντων από ασιατικές πλατφόρμες, αν και πρωτοφανής, δεν προέκυψε χθες ούτε προχθές. Είναι μια ανοιχτή «πληγή» που πυορροεί εδώ και χρόνια, αλλά μόλις τώρα αποφασίστηκε η λήψη μέτρων. Πάνω από 16 εκατομμύρια «κομμάτια» εκτελωνίζονται κάθε ημέρα και παρότι αντιστοιχούν στο 97% των εισαγωγών στην Ευρώπη, η αξία τους αντιστοιχεί στο μόλις 2% του συνόλου των εισαγωγών. Συμπέρασμα; Η Ευρώπη κατακλύζεται από πάμφθηνα προϊόντα, κυρίως από την Κίνα, που δεν διαλύουν μόνο κάθε έννοια θεμιτού ανταγωνισμού προς τις ευρωπαϊκές εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά, συν τοις άλλοις, επιβαρύνουν υπέρμετρα και ασύμμετρα τις ευρωπαϊκές τελωνειακές υπηρεσίες.
Ακατάλληλο το 60% των προϊόντων από τις ασιατικές πλατφόρμες
Αυτό που θα έπρεπε να «καίει», πάντως, περισσότερο τους Ευρωπαίους καταναλωτές είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα είναι ακατάλληλα ή και επικίνδυνα. Έτσι, πίσω από το θελκτικό περιτύλιγμα των πολύ χαμηλών ή και εξευτελιστικών τιμών, που λογικά προσελκύει τους χτυπημένους από την ακρίβεια καταναλωτές, πολλές φορές βρίσκονται είδη που δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας.
Σύμφωνα με πηγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, πάνω από το 60% αυτών των ειδών απέτυχαν στο test καταλληλότητας. Ειδικότερα, στα εισαγόμενα του 2025, δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές:
Το 65% των καλλυντικών
Το 60% των προσωπικών ειδών προστασίας (π.χ. επαγγελματικά κράνη)
Το 63% των συμπληρωμάτων διατροφής
Το 65% των παιχνιδιών και μικρών ηλεκτρονικών συσκευών
Το «δωράκι» των 3 ευρώ
Το μόνο σίγουρο είναι πως ό,τι φτάνει σε ευρωπαϊκό έδαφος από αύριο από Temu, Shein, Alibaba, AliExpress, θα έχει «καπέλο» 3 ευρώ και μάλιστα ανά είδος που περιέχει το πακέτο. Ήδη, πολλοί που είχαν παραγγελία σε αναμονή, φτάνοντας στο τελευταίο στάδιο πληρωμής, διαπίστωσαν ότι στον τελικό λογαριασμό υπήρχε ένα νέο... «δωράκι», καθώς το πακέτο τους θα φτάσει στην Ελλάδα μετά την 1η Ιουλίου. Κι επειδή οι περισσότεροι παραγγέλνουν πολλά και διαφορετικά είδη, ο τελικός λογαριασμός μπορεί να τους βάλει σε δεύτερες σκέψεις. Ας δούμε τις τρεις βασικές ερωτήσεις/ απαντήσεις για το νέο τέλος των 3 ευρώ:
Ποιος αποδίδει τον δασμό των 3 ευρώ;
Ο υπόχρεος είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, η πλατφόρμα ή ο πωλητής (κάτοχος IOSS) ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση που εμπλέκεται στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Οι καταναλωτές που πραγματοποιούν αγορές μέσω διαδικτύου δεν φέρουν νομική ευθύνη για την καταβολή των δασμών.
Πώς εφαρμόζεται ο δασμός;
Ο δασμός κατ’ αποκοπή εφαρμόζεται ανά τεμάχιο.
Παράδειγμα για τον καταναλωτή:
1 μπλουζάκι, 1 ομπρέλα, 1 ζευγάρι παπούτσια, 1 ζευγάρι σκουλαρίκια, 1 ζευγάρι ακουστικά, 1 φακός = 6 τεμάχια άρα 18 ευρώ
Τι ισχύει για τα εμπορεύματα που προέρχονται από χώρα με την οποία η ΕΕ έχει συνάψει εμπορική συμφωνία;
Τα εμπορεύματα μπορούν να επωφεληθούν από την εμπορική συμφωνία, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις.
Η επόμενη μέρα και οι προδιαγραφές ασφαλείας
Αυτός ο δασμός των 3 ευρώ ανά είδος είναι μόνο μεταβατικός. Από τον Ιούλιο του 2028, ο Κόμβος Τελωνειακών Δεδομένων της ΕΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο θα τεθεί σε λειτουργία και θα ισχύουν οι συνήθεις τελωνειακοί δασμοί ανάλογα με την αξία, την προέλευση και την ταξινόμηση των προϊόντων. Τουτέστιν, αυτά τα προϊόντα θα γίνουν σαφώς ακριβότερα. Ωστόσο, πριν φτάσουμε εκεί, θα ενεργοποιηθούν και άλλες υποχρεώσεις για τις ασιατικές πλατφόρμες, που μέχρι τώρα αξιοποιούσαν στο έπακρο τα «κενά» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Βασική αλλαγή, η εισαγωγή των αναγνωριστικών για τα προϊόντα (PID), για την ενίσχυση του ελέγχου των προτύπων ασφάλειας. Η διάταξη αυτή θα εφαρμόζεται σε εθελοντική βάση από την 1η Ιουλίου 2026 και θα καταστεί υποχρεωτική από τον Νοέμβριο του 2026. Όπως αναφέρουν κοινοτικές πηγές, η συμπερίληψη των PID ενισχύει τις διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου των κινδύνων, λειτουργώντας ως μεταβατικός μηχανισμός για την επιβολή απαγορεύσεων και περιορισμών. Χρησιμοποιώντας δεδομένα ιχνηλασιμότητας από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και την αλυσίδα εφοδιασμού, οι Αρχές μπορούν να εντοπίζουν αποτελεσματικότερα τα μη συμμορφούμενα εμπορεύματα και να επεκτείνουν τους ελέγχους πέρα από τις μεμονωμένες αποστολές, ώστε να καλύπτουν όλα τα είδη που παρουσιάζουν παρόμοιους κινδύνους.
Πρακτικά, οι πλατφόρμες που πραγματοποιούν απευθείας πωλήσεις σε καταναλωτές και οι μεταφορείς, πρέπει να προσαρμόσουν τα συστήματα και τις διαδικασίες τους ώστε να μπορούν να διαχειριστούν τη νέα είσπραξη δασμών, ενώ από τον Νοέμβριο του 2026 θα πρέπει επίσης να δηλώνουν τους σχετικούς αναγνωριστικούς κωδικούς προϊόντων στις τελωνειακές διασαφήσεις.
Αν μη τι άλλο, οι ευρωπαϊκές εμπορικές επιχειρήσεις προσδοκούν ότι οι αλλαγές στον τρόπο τελωνειακής αντιμετώπισης των εισαγωγών, θα βελτιώσει τη θέση τους στο πεδίο του ανταγωνισμού, πόσο μάλλον όταν εκτός από τις ασιατικές πλατφόρμες έχουν να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις από την ψηφιοποίηση, την αύξηση του κόστους διαβίωσης, τις εξελισσόμενες προσδοκίες των καταναλωτών. Ο τομέας του λιανικού εμπορίου είναι ζωτικής σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς συνεισφέρει στο 11,5% της προστιθέμενης αξίας, με 30 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.
Από την άλλη, οι εμπορικές επιχειρήσεις θα πρέπει να δώσουν πειστικές απαντήσεις στους καταναλωτές, για το πώς και το γιατί πουλάνε τα ίδια ακριβώς προϊόντα προέλευσης Κίνας σε πολλαπλάσιες τιμές, από αυτές που πωλούνται στις γνωστές ασιατικές πλατφόρμες...
