Newsroom Σαφή αντίθεση στο ενδεχόμενο πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία εξέφρασε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, αποκαλύπτοντας ότι έχει θέσει το ζήτημα «αρκετές φορές» στον Ντόναλντ Τραμπ.
Σε συνέντευξή του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τις ενστάσεις του με τη στάση της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για την τουρκική πολιτική στην περιοχή.
«Η Τουρκία απειλεί την Ελλάδα, κατέχει τη μισή Κύπρο και θέλει να καταστρέψει τη χώρα μου», δήλωσε, εξηγώντας γιατί θεωρεί ότι η παράδοση των προηγμένων αμερικανικών μαχητικών στην κυβέρνηση Ερντογάν θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
«Το έχω συζητήσει αρκετές φορές με τον Τραμπ»
Ο Νετανιάχου επιβεβαίωσε ότι η πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία δεν αποτελεί ζήτημα που τέθηκε περιστασιακά στις επαφές του με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Όπως είπε, έχει μιλήσει «αρκετές φορές» με τον Τραμπ για το θέμα, επιδιώκοντας να καταστήσει σαφείς τις ισραηλινές αντιρρήσεις απέναντι σε μια κίνηση που θα ενίσχυε σημαντικά τις δυνατότητες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η δημόσια τοποθέτηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού έρχεται την ώρα που η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη θερμή σχέση Τραμπ–Ερντογάν, προκειμένου να ανοίξει εκ νέου την πόρτα του προγράμματος F-35 και να πετύχει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Η αναφορά σε Ελλάδα και Κύπρο
Ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα και τη Λευκωσία έχει το γεγονός ότι ο Νετανιάχου δεν παρουσίασε τις αντιρρήσεις του ως ένα αποκλειστικά ισραηλινοτουρκικό ζήτημα.
Ενέταξε στην επιχειρηματολογία του τις τουρκικές απειλές κατά της Ελλάδας και τη συνεχιζόμενη κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι η συμπεριφορά της Άγκυρας πρέπει να ληφθεί υπόψη πριν από οποιαδήποτε απόφαση για την παράδοση προηγμένης αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας.
Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει το μέτωπο των αντιδράσεων στην Ουάσινγκτον, όπου μέλη του Κογκρέσου έχουν ήδη ζητήσει να μπλοκαριστεί οποιαδήποτε προσπάθεια επιστροφής της Τουρκίας στα F-35 όσο παραμένουν στην κατοχή της οι ρωσικοί S-400.
Γιατί τα F-35 ανησυχούν το Ισραήλ
Το Ισραήλ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη διατήρηση της ποιοτικής αεροπορικής υπεροχής του στην ευρύτερη περιοχή.
Η απόκτηση F-35 από την Τουρκία θα προσέφερε στην Άγκυρα δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας, προηγμένης συλλογής πληροφοριών και προσβολής στόχων σε μεγάλη απόσταση.
Για την ισραηλινή πλευρά, η προοπτική αυτή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της διαρκώς επιδεινούμενης ρητορικής ανάμεσα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχειρεί επομένως να πείσει τον Τραμπ ότι η πιθανή πώληση δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική συμφωνία, αλλά στρατηγική απόφαση με συνέπειες για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Οι διαφωνίες πίσω από τη συμμαχία με τον Τραμπ
Παρά τη δημόσια παρέμβασή του κατά των τουρκικών F-35, ο Νετανιάχου προσπάθησε να υποβαθμίσει την εικόνα ενός ευρύτερου ρήγματος με τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Στα μεγάλα ζητήματα ο πρόεδρος Τραμπ και εγώ βλέπουμε τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο», ανέφερε, προσθέτοντας ωστόσο ότι υπάρχουν «περιστασιακές διαφωνίες» μεταξύ τους.
Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιθυμεί να διατηρήσει την εικόνα μιας ισχυρής στρατηγικής σχέσης, χωρίς να αποκρύπτει ότι σε ορισμένα κρίσιμα θέματα, όπως η Τουρκία και η εξέλιξη της κρίσης με το Ιράν, οι δύο πλευρές δεν ταυτίζονται πλήρως.
Ο Τραμπ έχει δείξει ότι αποδίδει μεγάλη σημασία στην προσωπική του σχέση με τον Ερντογάν και βλέπει τις πιθανές εξοπλιστικές συμφωνίες με την Τουρκία ως ευκαιρία τόσο γεωπολιτική όσο και οικονομική. Αυτό περιορίζει το περιθώριο επιρροής του Νετανιάχου, παρά τις στενές σχέσεις του με την Ουάσινγκτον.
Προσεκτικός για το Ιράν
Ο Νετανιάχου απέφυγε να δώσει σαφή πρόβλεψη για την εξέλιξη της αντιπαράθεσης με το Ιράν.
«Είναι πολύ νωρίς για να πούμε τι θα συμβεί», δήλωσε, κρατώντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για τις επόμενες κινήσεις του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η προσεκτική αυτή στάση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το Ιράν αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία στα οποία έχουν καταγραφεί διαφορές τακτικής μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίζεται να επιδιώκει πιο σκληρή γραμμή, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να διατηρεί τον έλεγχο των αποφάσεων και να αποφεύγει μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή κλιμάκωση.
Ένα μήνυμα και προς την Αθήνα
Η αναφορά του Νετανιάχου στην Ελλάδα και την Κύπρο δεν ήταν τυχαία. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχείρησε να παρουσιάσει την αντίθεση στα τουρκικά F-35 ως ζήτημα κοινής περιφερειακής ασφάλειας και όχι ως αποκλειστική ισραηλινή απαίτηση.
Για την Αθήνα, η δήλωση λειτουργεί ως δημόσια επιβεβαίωση ότι οι τουρκικές εξοπλιστικές φιλοδοξίες προκαλούν ανησυχία και πέρα από τα ελληνοτουρκικά.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι το Ισραήλ θα υιοθετήσει αυτομάτως όλες τις ελληνικές θέσεις ή ότι η Ουάσινγκτον θα απορρίψει την τουρκική επιστροφή στο πρόγραμμα.
Δείχνει, όμως, ότι η προσπάθεια του Ερντογάν να αποκτήσει F-35 θα συναντήσει αντιστάσεις όχι μόνο στο αμερικανικό Κογκρέσο, αλλά και από ισχυρούς περιφερειακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
