Newsroom (1) Μια νέα μελέτη στο Scientific Reports περιγράφει την ανακάλυψη ενός εκπληκτικά μεγάλου υδροθερμικού πεδίου κατά μήκος της υποθαλάσσιας υφαλοκρηπίδας της νήσου Μήλου, στην Ελλάδα. Οι ερευνητές εντόπισαν τις υδροθερμικές αναβλύσεις κατά τη διάρκεια της αποστολής METEOR M192, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία εργαλείων που περιελάμβαναν προηγμένα υποβρύχια συστήματα, όπως ένα αυτόνομο όχημα και ένα τηλεκατευθυνόμενο όχημα, για τη χαρτογράφηση και την επιθεώρηση του βυθού.
Μέσω αυτών των μεθόδων, η ομάδα αποκάλυψε προηγουμένως άγνωστες αναβλύσεις σε βάθη μεταξύ 100 και 230 μέτρων (περίπου 330 έως 755 πόδια). Αυτή η ανακάλυψη κατατάσσει τη Μήλο μεταξύ των μεγαλύτερων γνωστών υδροθερμικών συστημάτων ρηχού έως ενδιάμεσου βάθους στη Μεσόγειο και διευρύνει σημαντικά την τρέχουσα κατανόηση του τρόπου με τον οποίο κατανέμονται τέτοιες αναβλύσεις στην περιοχή.
Η μελέτη καταγράφει τρεις κύριες περιοχές υδροθερμικών υδροθερμικές αναβλύσεων: την Αγία Κυριακή, το Παλιοχώρι-Θειωρυχεία και το Βάνι. Όλες αυτές οι τοποθεσίες βρίσκονται κατά μήκος ενεργών ζωνών ρηγμάτων που εκτείνονται στην υφαλοκρηπίδα της Μήλου.
Αυτά τα ρήγματα αποτελούν μέρος μιας μεγάλης τεκτονικής λεκάνης που ονομάζεται τάφρος Κόλπου Μήλου–Φυριπλάκας, η οποία προκαλέσει καθίζηση του θαλάσσιου πυθμένα σε βάθη που φτάνουν τα 230 μέτρα (περίπου 755 πόδια). Η σαφής σύνδεση μεταξύ των θέσεων των αναβλύσεων και αυτών των γεωλογικών δομών υποδεικνύει ότι οι τεκτονικές δυνάμεις επηρεάζουν έντονα το πού αναδύονται και αναβλύζουν τα υδροθερμικά υγρά στον πυθμένα της θάλασσας.
Υδροθερμικοί αεραγωγοί ευθυγραμμισμένοι με τεκτονικές δομές
«Ποτέ δεν περιμέναμε να βρούμε ένα τόσο μεγάλο πεδίο αερίων αναβλύσεων στα ανοιχτά της Μήλου», λέει η Solveig I. Bühring, κύρια συγγραφέας της μελέτης και επιστήμονας στο MARUM – Κέντρο Θαλάσσιων Περιβαλλοντικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο της Βρέμης, η οποία ηγήθηκε της αποστολής M192 κατά την οποία ανακαλύφθηκαν οι αναβλύσεις.
«Όταν παρατηρήσαμε για πρώτη φορά τις αναβλύσεις μέσω των καμερών του ROV (τηλεκατευθυνόμενου οχήματος), μείναμε άναυδοι από την ποικιλομορφία και την ομορφιά τους — από αστραφτερά, κοχλάζοντα υγρά μέχρι παχιές μικροβιακές αποικίες που κάλυπταν τις καμινάδες».
Σύμφωνα με την πρώτη συγγραφέα, Παρασκευή Νομικού του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το χωρικό πρότυπο αυτών των συστάδων υδροθερμικών αναβλύσεων ελέγχεται στενά από την τεκτονική δομή του νησιού:
«Τα δεδομένα μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι εκροές αερίων ακολουθούν τα πρότυπα των μεγάλων συστημάτων ρηγμάτων γύρω από τη Μήλο», εξηγεί η Νομικού. «Διαφορετικές ζώνες ρηγμάτων επηρεάζουν διαφορετικές συστάδες αναβλύσεων, ειδικά εκεί όπου συναντώνται πολλά ρήγματα. Αυτές οι τεκτονικές δομές ελέγχουν έντονα τον τρόπο και το πού φτάνουν τα υδροθερμικά υγρά στον βυθό.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν πώς η ενεργός ρηγμάτωση και οι εν εξελίξει γεωλογικές διεργασίες έχουν διαμορφώσει την εξέλιξη αυτών των πεδίων υδροθερμικών αναβλύσεων. Αυτή η ανακάλυψη καθιερώνει τη Μήλο ως ένα από τα σημαντικότερα φυσικά εργαστήρια στη Μεσόγειο για τη μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ τεκτονικής, ηφαιστειότητας και υδροθερμικής δραστηριότητας.»
Δειγματοληψία υγρών θερμοκρασίας 180 βαθμών Κελσίου στη δομή 'White Sealhound'. Φωτογραφία: MARUM – Κέντρο Θαλάσσιων Περιβαλλοντικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο της Βρέμης. Φωτογραφία: Pexels
