Newsroom Αυτές είναι λίγες μόνο από τις επενδύσεις που πρόκειται άμεσα να μπουν σε τροχιά υλοποίησης, χάρις στην εκκίνηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών το οποίο θα τις χρηματοδοτήσει.
Σκοπός του Ταμείου είναι να στηρίξει μία σειρά από «πράσινες» δράσεις στα ελληνικά νησιά, οι οποίες θα περιορίσουν τη χρήση των ορυκτών καυσίμων, περιορίζοντας παράλληλα το ενεργειακό κόστος των τοπικών κοινωνιών. Η εκταμίευση των πρώτων πόρων από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών βρίσκεται προ των πυλών, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι έως τον Ιούνιο αναμένεται η έγκριση του αντίστοιχου επενδυτικού σχεδίου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
«Πράσινες» δράσεις στα νησιά
Το σχέδιο είχε κατατεθεί από την ελληνική πλευρά στα τέλη Ιουνίου του προηγούμενου έτους και εξειδικεύει την τριμερή σύμβαση που υπογράφηκε στη Νάξο τον Νοέμβριο του 2024, μεταξύ της Ελλάδας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Τράπεζας.
Στο μεσοδιάστημα, αποτέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσω γραπτών ερωτηματολογίων στα οποία απάντησε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ώστε να διευκρινιστούν όλες οι λεπτομέρειες για τη λειτουργία του Ταμείου. Οι διαβουλεύσεις πλησιάζουν πλέον προς ολοκλήρωση, δίνοντας τη σκυτάλη στην έγκριση από την ΕΤΕπ, ώστε μέσα σε λίγους μήνες να ξεκινήσει η χρηματοδότηση των πρώτων έργων.
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης
Υπενθυμίζεται ότι το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών είναι χρηματοδοτικό εργαλείο ειδικά σχεδιασμένο για τα ελληνικά νησιά, με στόχο τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και, κατ’ επέκταση, τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τις τοπικές κοινωνίες. Η χρηματοδότησή του θα προέλθει από τη δημοπράτηση 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών CO2, που έχουν διατεθεί στη χώρα μας για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Έτσι, θα δημιουργηθεί ένα σημαντικό αποθεματικό ύψους περίπου 1,7 δισ. ευρώ – με πιθανότητα μάλιστα περαιτέρω αύξησης, αν στην πορεία ενισχυθούν οι τιμές των δικαιωμάτων CO2. Η αξιοποίησή τους αναμένεται να ολοκληρωθεί έως περίπου το 2032, ενεργοποιώντας συνολικές επενδύσεις που μπορεί να φτάσουν τα 4,4 δισ. ευρώ.
Διασύνδεση Δωδεκανήσων και νησιών Βόρειου Αιγαίου
Η βασική αρχιτεκτονική του Ταμείου είχε παρουσιαστεί από την κυβέρνηση τον περασμένο Ιούνιο, όπου είχαν ανακοινωθεί και τα δύο άλλα ταμεία που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν επίσης από δικαιώματα CO2 – το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Όπως είχε επισημανθεί στην παρουσίαση, για το πρασίνισμα των νησιών προβλέπονται δράσεις τριών πυλώνων: ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ανάπτυξη ΑΠΕ και εγκατάσταση υποδομών.
Η πρεμιέρα του Ταμείου θα γίνει με τη χρηματοδότηση των πιο ώριμων δράσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και δύο εμβληματικά πρότζεκτ διασυνδέσεων του ΑΔΜΗΕ – για την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των Δωδεκανήσων, καθώς και των νησιών του Βόρειου Αιγαίου.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του περασμένου Ιουνίου, για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων (προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ περίπου) έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 530 εκατ. ευρώ, με προοπτική ενίσχυσης αυτού του ποσού κατά 260 εκατ., με ανακατανομή των πόρων του Ταμείου.
Άνω του 1 δισ. σε υποβρύχια καλώδια
Όσον αφορά την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των νησιών του Βορείου Αιγαίου (προϋπολογισμού 1,5 δισ. ευρώ περίπου) έχει κλειδώσει ένα ποσό 80 εκατ., με σκοπό αυτό να αυξηθεί κατά 400 εκατ.
Εκτός όμως από αυτές τις μεγάλες «ηλεκτρικές λεωφόρους» που θα διασχίζουν το Αιγαίο, το χρηματοδοτικό εργαλείο θα στηρίξει και την πόντιση νέων υποβρύχιων καλωδίων μέσης τάσης από τον ΔΕΔΔΗΕ, για την ηλεκτροδότηση μικρών νησιών (όπως της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονούσας και της Αμοργού). Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού 560 εκατ. ευρώ, με στόχο να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Απανθρακοποίησης με 200 εκατ.
Για τη χρηματοδότηση διασυνδέσεων εκτιμάται πως θα διατεθεί η μερίδα του λέοντος του Ταμείου και πιο συγκεκριμένα ένα ποσό άνω του 1 δισ., από τα 1,7 δισ. του προϋπολογισμού του. Τα υπόλοιπα κεφάλαια προορίζονται για έργα τα οποία θα ενισχύσουν το «πράσινο» μίγμα ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και θα απαντήσουν στο σημαντικό πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η νησιωτική Ελλάδα.
Πρότζεκτ ΑΠΕ
Μάλιστα, καθώς οι επενδύσεις αυτές θα έχουν περιορισμένη κλίμακα (σε σχέση με αντίστοιχα έργα στην ηπειρωτική Ελλάδα) και θα αφορούν μικρές κοινωνίες, τα κεφάλαια περίπου 0,5 δισ. ευρώ που θα απομείνουν είναι αρκετά ώστε να αλλάξει δραστικά το αποτύπωμα της νησιωτικής Ελλάδας. Έτσι, θα χρηματοδοτηθεί η εγκατάσταση συστημάτων φωτοβολταϊκών µε μπαταρία, για αυτοκατανάλωση από Δήμους, νοικοκυριά, αγρότες, επιχειρήσεις, καθώς και για την ηλεκτροδότηση μικρών και μεγάλων αφαλατώσεων.
Κεφάλαια επίσης προορίζονται για την εγκατάσταση μεγάλων µπαταριών σε νησιά, µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης των ηλεκτρικών συστημάτων τους ακόμα και σε περίπτωση διακοπής τροφοδοσίας τους από την ηπειρωτική χώρα. Με την ίδια λογική, σχεδιάζεται να τοποθετηθούν υβριδικοί σταθμοί ΑΠΕ µε μεγάλη αποθήκευση σε µη διασυνδεδεμένα νησιά, για να υποκαταστήσουν τις ρυπογόνες ντιζελογεννήτριες που λειτουργούν σήμερα.
Επίσης, θα υπάρξουν πόροι για την ανάπτυξη πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων, όπως επίσης και για τη δημιουργία υποδομών cold ironing σε νησιωτικά λιμάνια, για την τροφοδοσία πλοίων µε ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, θα στηριχθεί οικονομικά η ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, όπως και η δημιουργία φραγμάτων πολλαπλού σκοπού.
