Newsroom Το δικαίωμα παραμονής των νέων στα νησιά μας», που διοργάνωσαν οι «ΦΩΝΕΣ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ» σε συνεργασία με το Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, θεσμικοί φορείς και πολίτες, στο πλαίσιο της ευρύτερης δημόσιας διαβούλευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τα ελληνικά νησιά.
Κοινός τόπος όλων των παρεμβάσεων ήταν ότι η παραμονή των νέων στα νησιά δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μια απλή αναπτυξιακή επιδίωξη, αλλά ως θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο οφείλει να διασφαλίζεται μέσα από συνεκτικές δημόσιες πολιτικές, θεσμικές παρεμβάσεις και επαρκή χρηματοδότηση.
Τη συζήτηση συντόνισε η Πρόεδρος των «ΦΩΝΩΝ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ», Αναστασία Ψάλτη, η οποία, στην εισαγωγική της τοποθέτηση, παρουσίασε τα πρώτα συμπεράσματα της μεγάλης δημόσιας διαβούλευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλα τα νησιά της χώρας. Όπως ανέφερε, περισσότεροι από 950 νησιώτες έχουν ήδη καταθέσει τις προτάσεις τους και έχουν ενώσει τις ΦΩΝΕΣ τους, διαμορφώνοντας ένα πολύτιμο αρχείο δεδομένων, που θα αποτελέσει τη βάση για τις επιστημονικά επεξεργασμένες προτάσεις των «ΦΩΝΩΝ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ», υπογραμμίζοντας ότι στόχος της δράσης είναι οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες να συνδιαμορφώσουν τις λύσεις που έχει ανάγκη η νησιωτική Ελλάδα.
Ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επιστημονικός υπεύθυνος των «ΦΩΝΩΝ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ», Γιάννης Σπιλάνης, ανέδειξε τη σημασία της ίδιας της έννοιας του «δικαιώματος παραμονής», επισημαίνοντας ότι μετατοπίζει το επίκεντρο από τις «δυνάμεις της αγοράς» στις «δημόσιες πολιτικές», που δημιουργούν πραγματικές προϋποθέσεις ώστε οι νέοι να μπορούν να ζουν και να δημιουργούν στον τόπο τους. Όπως τόνισε, οι πολιτικές πρέπει να σχεδιάζονται με επίκεντρο τους ανθρώπους και τους τόπους και όχι αποκλειστικά την οικονομική μεγέθυνση.
Ο πρώην Υπουργός Ναυτιλίας και Αιγαίου και μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), Κωστής Μουσουρούλης ανέφερε ότι τα ελληνικά νησιά μπορούν να αποτελέσουν το πρώτο πεδίο εφαρμογής του «δικαιώματος παραμονής», τονίζοντας ότι η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική αναγνωρίζει πλέον τα νησιά όχι μόνο ως περιοχές με «γεωγραφικές ιδιαιτερότητες», αλλά και ως «στρατηγικά εδάφη για την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και την ευρωπαϊκή κυριαρχία».
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων, Μανώλης Κουτουλάκης, χαρακτήρισε τον διάλογο για τη νησιωτικότητα εθνικής σημασίας, σημειώνοντας ότι η πρόσφατη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «δίνει πολιτική ορατότητα, εδαφική αναγνώριση και προσδίδει επιτέλους μια ευρωπαϊκή διάσταση» σε ένα κρίσιμο θέμα. Παράλληλα, ανέδειξε ως επόμενο κρίσιμο βήμα τη διαπραγμάτευση του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, ώστε να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση, καθώς και την ανάγκη ευρείας συμμετοχής της κοινωνίας και των θεσμών στη διαμόρφωση των ελληνικών θέσεων.
Ο Ευρωβουλευτής Σάκης Αρναούτογλου υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική για τη νησιωτικότητα «πρέπει να συνδεθεί άμεσα με τον νέο πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά το 2027», τονίζοντας την ανάγκη η Ελλάδα να προσέλθει στις σχετικές διαπραγματεύσεις με τεκμηριωμένες και ώριμες προτάσεις.
Η δήμαρχος Τήλου, Μαρία Καμμά, έστειλε το μήνυμα ότι «η λύση δεν βρίσκεται στα επιδόματα αλλά στις ουσιαστικές πολιτικές» που εξασφαλίζουν αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής. Όπως σημείωσε, «οι νέοι ζητούν προσιτή κατοικία, εργασία, ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, σύγχρονη εκπαίδευση, ψηφιακές υποδομές, ασφαλείς μεταφορές και ίσες ευκαιρίες», τονίζοντας ότι πρόκειται για «ζήτημα εδαφικής συνοχής και ευρωπαϊκής δικαιοσύνης».
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης παρουσιάστηκαν, επίσης, από τον Γιάννη Σπιλάνη οι βασικοί άξονες νησιωτικής πολιτικής, που επεξεργάζονται οι «ΦΩΝΕΣ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ», με έμφαση στην ενίσχυση της τοπικής διακυβέρνησης, την πρόσβαση σε υγεία, παιδεία, κοινωνική φροντίδα και προσιτή κατοικία, την αναβάθμιση των νησιωτικών μεταφορών, αλλά και σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις, όπως η αναβάθμιση της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής σε επίπεδο Κυβέρνησης ή Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, η δημιουργία Εθνικού Συμβουλίου Νησιωτικής Πολιτικής και η σύσταση Ερευνητικού Ινστιτούτου Νησιωτικής Πολιτικής.
Μετά τις εισαγωγικές τοποθετήσεις των ομιλητών, τον λόγο πήραν οι συμμετέχοντες πολίτες, εκπρόσωποι φορέων και στελέχη της αυτοδιοίκησης, που κατέθεσαν ερωτήματα, προβληματισμούς και προτάσεις, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη να διαμορφωθεί μια εθνική στρατηγική για τη νησιωτικότητα μέσα από ανοιχτές και συμμετοχικές διαδικασίες.
Η δημόσια διαβούλευση των «ΦΩΝΩΝ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ» συνεχίζεται, με στόχο τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων και τεκμηριωμένων προτάσεων που θα συμβάλουν στη χάραξη μιας σύγχρονης εθνικής και ευρωπαϊκής πολιτικής για τα νησιά, ώστε το δικαίωμα των νέων να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους να αποτελέσει πραγματική πολιτική προτεραιότητα.
