Newsroom Μανώλης Γραφάκος: "Τα αποτελέσματα δικαιώνουν από μόνα τους το εγχείρημα. Το ερώτημα είναι πώς ήταν το Νότιο Αιγαίο πριν από τον ΦοΔΣΑ και πώς είναι σήμερα"
-Γιώργος Χατζημάρκος: "Η ίδια η ζωή διαψεύδει την ρητορική της καταγγελίας, της αμφισβήτησης της ύπαρξης του Φορέα"
-Δήμαρχοι Μυκόνου, Πάρου, Σύρου: "Ενα μεγάλο ευχαριστώ για τα έργα που λόγω του μεγέθους και της πολυπλοκότητας τους δεν θα μπορούσαν μόνοι τους οι Δήμοι να υλοποιήσουν"
Χρονικό ορόσημο ιστορικής σημασίας για το Νότιο Αιγαίο, χαρακτηρίστηκε η χθεσινή συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής Νοτίου Αιγαίου, η οποία ομόφωνα ενέκρινε τους όρους δημοπράτησης του έργου Μεταφόρτωσης και Επεξεργασίας (Ανακύκλωσης – Ανάκτησης) Αποβλήτων στα νησιά Μύκονο, Πάρο και Σύρο, σηματοδοτώντας την αλλαγή σελίδας στο κρίσιμης σημασίας ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στα νησιά.
Η δημοπράτηση του έργου αυτού, ενδεικτικού προϋπολογισμού 194,92 εκτ. ευρώ, το οποίο θα υλοποιηθεί μέσω ΣΔΙΤ, ολοκληρώνει τον στρατηγικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, όπως αυτός αποτυπώνεται στον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Νοτίου Αιγαίου και περιλαμβάνει υποδομές κλίμακας, που διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στα νησιά Κυκλάδων και Δωδεκανήσου, που πλέον γυρίζουν οριστικά σελίδα όσον αφορά την διαχείριση των απορριμμάτων.
Στη χθεσινή συνεδρίαση η οποία πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, υπό την προεδρία του Περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου, συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος, οι δήμαρχοι των τριών νησιών, Μυκόνου, Χρήστος Βερώνης, Πάρου, Κώστας Μπιζάς και Σύρου, Αλέξης Αθανασίου, ο Γενικός Διευθυντής του ΦοΔΣΑ Χρήστος Γαμβρούδης και ο Γενικός Διευθυντής της Διεύθυνσης Υποδομών της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, Νίκος Λυμπερόπουλος.
Με έμφαση, ο Γενικός Γραμματέας Μανώλης Γραφάκος, αποτιμώντας τη συνεργασία του με τον Περιφερειάρχη και Πρόεδρο του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζημάρκο, μίλησε για πλήρη δικαίωση της επιλογής της κυβέρνησης να αναθέσει στον Φορέα το έργο της διαχείρισης των απορριμμάτων των νησιών, καθώς τα έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί, οι υποδομές που δημοπρατούνται και η συνολική πρόοδος που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, αποδεικνύουν ότι ο ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια σύγχρονη, βιώσιμη και αποτελεσματική πολιτική διαχείρισης αποβλήτων στον νησιωτικό χώρο. Μάλιστα, η συνεργασία αυτή πρόκειται να επεκταθεί, απόρροια της εμπιστοσύνης, της αξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητας την οποίαν έχει επιδείξει ΦοΔΣΑ Ν. Αιγαίου, συνεπικουρούμενος από την Διεύθυνση Υποδομών της Περιφέρειας, που είναι ο μόνος φορέας στο Νότιο Αιγαίο που διαθέτει την τεχνογνωσία που απαιτούν τα έργα που υλοποιούνται μέσω ΣΔΙΤ.
Οι Δήμαρχοι Μυκόνου, Πάρου και Σύρου από την πλευρά τους εξέφρασαν τις ευχαριστίες τους προς τον Γενικό Γραμματέα, τον Περιφερειάρχη, τον Γενικό Διευθυντή του ΦοΔΣΑ και τον Γενικό Διευθυντή Υποδομών της Περιφέρειας, με κοινό τόπο στις τοποθετήσεις τους ότι μόνοι τους οι Δήμοι των νησιών δεν θα μπορούσαν να υλοποιήσουν έργα αυτού του μεγέθους. Επιπλέον, τόνισαν ότι η συμβολή του ΦοΔΣΑ και της Περιφέρειας δεν εξαντλείται μόνο στην δρομολόγηση αυτού του μεγάλου έργου, αλλά και στην αποκατάσταση των ΧΥΤΑ που οι ίδιοι παρέλαβαν και στην πραγματικότητα ήταν ΧΥΤΑ μόνο κατ’ όνομα, αφού είχαν μετατραπεί σε χωματερές.
Ο Περιφερειάρχης και Πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής, Γιώργος Χατζημάρκος, καλωσορίζοντας τον Γ.Γ. Διαχείρισης Αποβλήτων και τους Δημάρχους των τριών νησιών, στάθηκε ιδιαίτερα στον πολιτικό «πόλεμο» που δέχθηκε ο ΦοΔΣΑ από την πρώτη στιγμή της συγκρότησής του, υπογραμμίζοντας ότι παρά τις επιθέσεις, την αμφισβήτηση και τη συστηματική υπονόμευση, ο φορέας άντεξε φέρνοντας απτά αποτελέσματα:
«Για εμάς, η σημερινή ημέρα είναι εξαιρετικής ιστορικής αξίας και σημασίας. Γιατί με τη δημοπράτηση αυτού του έργου ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός, η εξασφάλιση της χρηματοδότησης και η δημοπράτηση όλων των υποδομών που έχουν ανάγκη όλα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου στον τομέα της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων.
Ήταν ένα ταξίδι εξαιρετικά δύσκολο τα τελευταία τρία με τριάμισι χρόνια. Μέσα σε τριάμισι χρόνια έγινε δουλειά τριάντα ετών. Έκλεισαν όλες οι εκκρεμότητες σε όλα τα νησιά, εξασφαλίστηκαν όλες οι χρηματοδοτήσεις, σχεδιάστηκαν οι υποδομές και σήμερα όλα τα έργα είναι δημοπρατημένα. Και σε όλα τα λεγόμενα – εντός ή εκτός εισαγωγικών – προβληματικά νησιά, όπου υπήρχε πολύ μεγάλη αγωνία, υπάρχουν πλέον δρομολογημένες λύσεις. Και βέβαια, οφείλω να πω ότι αυτή η πορεία ήταν και πολιτικά εξαιρετικά δύσκολη. Υπήρξαν πάρα πολλές αναταράξεις, πολλή γκρίνια και κατασυκοφάντηση, ακόμη και για την ίδια την ύπαρξη του οργανισμού που λέγεται ΦοΔΣΑ. Η πραγματικότητα, όμως, διαψεύδει όλη αυτή τη ρητορική. Η ίδια η ζωή διαψεύδει αυτή τη ρητορική, γιατί σήμερα τα νησιά μας έχουν λύσεις και αυτό είναι που μετράει στην πολιτική.
Θέλω να ευχαριστήσω καταρχήν τον κ. Γραφάκο για την εμπιστοσύνη όλα αυτά τα χρόνια, γιατί δεν λύγισε ποτέ, ούτε ο ίδιος, από όλες αυτές τις καταγγελίες και επιθέσεις που δεχθήκαμε ως ΦοΔΣΑ. Αλλά και για όλη τη δουλειά που έγινε. Τον σχεδιασμό τον κάναμε μαζί, την εξασφάλιση των χρηματοδοτήσεων που ανήλθαν σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, την πετύχαμε μαζί. Η αμέριστη στήριξη και συμπαράστασή του έχουν φέρει χειροπιαστά αποτελέσματα στη ζωή των νησιών μας.
Σήμερα έχουμε τη δυνατότητα όλοι όσοι εργαστήκαμε πάνω σε αυτά τα θέματα να κοιτάξουμε τους πολίτες στα μάτια και να τους πούμε: κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε. Κάναμε τη δουλειά μας με αφοσίωση, με προσήλωση στο καθήκον και αγνοώντας το πολιτικό κόστος. Δείξαμε ότι η πολιτική, όταν γίνεται με πάθος, μπορεί να φέρει αποτελέσματα.»
Ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος έθεσε το ζήτημα της εμπιστοσύνης προς τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η επιλογή να του ανατεθεί η διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά, δικαιώθηκε από την πορεία και τα αποτελέσματά του:
«Πράγματι, σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ημέρα. Αγγίζει τα όρια ενός ιστορικού σημείου, καθώς το Νότιο Αιγαίο δημοπρατεί το σύνολο των αναγκαίων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων και, μάλιστα, τις δημοπρατεί ως σύγχρονες μονάδες. Πρόκειται για τρεις σύγχρονες μονάδες ανακύκλωσης.
Οι δημοπρατήσεις αυτές γίνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, καθώς πρόκειται για έργα ΣΔΙΤ. Αυτό εξασφαλίζει ομαλή λειτουργία και υψηλή ταχύτητα τόσο στην κατασκευή όσο και στη λειτουργία τους. Επιπλέον, το Νότιο Αιγαίο – όπως και το Βόρειο Αιγαίο – έχει πετύχει να χρηματοδοτηθεί από τη δημόσια συμμετοχή με ποσοστό 80% στα ΣΔΙΤ, όταν στην υπόλοιπη Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 60%.
Σήμερα, λοιπόν, κλείνουμε μια σελίδα: τη σελίδα των δημοπρατήσεων. Θέλω, συνεπώς, να συγχαρώ όλους όσοι έλαβαν αυτές τις κρίσιμες αποφάσεις. Η κυβέρνηση πήρε το 2020 την κρίσιμη απόφαση να προχωρήσει στο ΣΔΙΤ Νοτίου Αιγαίου. Δεν θα επαναλάβω για άλλη μια φορά τις ευχαριστίες και τα συγχαρητήρια προς τον Περιφερειάρχη και τους συνεργάτες του, τα μέλη της Περιφερειακής Επιτροπής, του Περιφερειακού Συμβουλίου και του Διοικητικού Συμβουλίου του ΦΟΔΣΑ. Δεν χρειάζεται, άλλωστε, να ειπωθεί ότι τα αποτελέσματα δικαιώνουν από μόνα τους το εγχείρημα. Το ερώτημα είναι πώς ήταν το Νότιο Αιγαίο πριν από τον ΦΟΔΣΑ και πώς είναι σήμερα.»
Ο κ. Γραφάκος μίλησε και για τους στόχους που έχουν τεθεί για το 2026 και που περιλαμβάνουν την επέκταση της συνεργασίας με τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου:
«Κλείνοντας αυτό το κεφάλαιο, ανοίγουμε ένα νέο. Βάζουμε ένα νέο στοίχημα για το 2026 σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι να μπορέσουμε να συμβασιοποιήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες μονάδες. Εκτιμώ ότι τα περισσότερα έργα που βρίσκονται σήμερα «στον αέρα» θα έχουν συμβασιοποιηθεί.
Το δεύτερο αφορά μια νέα πρωτοβουλία της κυβέρνησης, με συμπαραστάτη τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου: την ενίσχυση των μικρών νησιών κάτω των 10.000 κατοίκων. Ενίσχυση στο επίπεδο της χωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων και των ανακυκλώσιμων, ώστε τα νησιά μας το 2027 να έχουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα στην ανακύκλωση και στη χωριστή συλλογή σε σχέση με σήμερα. Πρόκειται για μια τεράστια πρωτοβουλία, την οποία θα έχουμε τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε από πλευράς κυβέρνησης μαζί με τον Περιφερειάρχη, ενώ ο ίδιος, μέσω του ΦΟΔΣΑ, θα συμβάλει καθοριστικά στην υλοποίησή της. Φιλοδοξούμε όλος αυτός ο σχεδιασμός – με τις υποδομές στα μεγάλα νησιά, τη χωριστή συλλογή στα μικρά νησιά και τις υποδομές συλλογής στα μεγαλύτερα – να ολοκληρωθεί συντεταγμένα. Από ό,τι γνωρίζω, τις επόμενες ημέρες θα κατατεθεί από τον ΦΟΔΣΑ ένα πλήρες σχέδιο χωριστής συλλογής, το οποίο, εκτός απροόπτου, θα εγκριθεί εντός Ιανουαρίου.
Όλα αυτά καθιστούν το 2026 έτος νησιωτικότητας για τη διαχείριση των αποβλήτων. Θα πρόκειται για αλλαγή σελίδας σε όλα τα νησιά της χώρας και, κυρίως, στο Νότιο Αιγαίο. Σας ευχαριστώ, λοιπόν, θερμά για αυτή τη συνεργασία, η οποία πλέον περνά σε άλλη βάση.»
Ο δήμαρχος Μυκόνου Χρήστος Βερώνης αναφέρθηκε με προσωπική εμπειρία στη μακρά και δύσκολη πορεία του ΧΥΤΑ του νησιού, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια υποδομή που κατασκευάστηκε με μεγάλη δυσκολία, αλλά στη συνέχεια απαξιώθηκε και μετατράπηκε σε ΧΑΔΑ. Όπως επισήμανε, η ανάληψη της διαχείρισης από τον ΦοΔΣΑεπανέφερε τον ΧΥΤΑ, παρότι σήμερα είναι / κορεσμένος. Παράλληλα υπογράμμισε ότι το νέο έργο αποτελεί ζωτικής σημασίας παρέμβαση για τη Μύκονο
«Ήταν μεγάλη ανάγκη να ξεκινήσει αυτό το έργο. Δεν το πίστευα, παρόλο που είμαι παλιός δήμαρχος, ότι θα φτάσουμε εδώ. Ευχαριστώ όλους τους συμμετέχοντες, αλλά κυρίως τους δύο γενικούς γραμματείς. Ακόμη δεν το πιστεύω ότι η Μύκονος φτάνει σε αυτό το σημείο. Είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο έργο για τη Μύκονο. Το μόνο που μπορώ να πω είναι μόνο ευχαριστίες. Τίποτα άλλο. Όλα τα άλλα είναι περιττά. Μόνο ευχαριστίες προς όλους», ανέφερε ο Δήμαρχος Μυκόνου.
Ο δήμαρχος Πάρου Κώστας Μπιζάς στάθηκε και εκείνος στην κατάσταση που παρέλαβε ο Δήμος, με έναν ΧΥΤΑ που επίσης αντιμετώπιζε σοβαρά λειτουργικά προβλήματα, και τόνισε ότι μέσα από στενή συνεργασία με τον ΦοΔΣΑ, αποκαταστάθηκε. Τόνισε ότι το έργο που τώρα δρομολογείται αποτελεί πρωτοποριακή υποδομή, την οποία η τοπική αυτοδιοίκηση δεν θα μπορούσε να υλοποιήσει μόνη της.
«Ένα έργο όπως αυτό του οποίου σήμερα ξεκινά η πρώτη φάση, είναι σίγουρα κάτι πρωτοποριακό και κάτι που η τοπική αυτοδιοίκηση, από μόνη της, δεν θα μπορούσε να ονειρευτεί πριν από λίγα χρόνια. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Περιφερειακή Επιτροπή της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για τη σημερινή της απόφαση, για όλη τη δουλειά που έχει γίνει, τον Διευθυντή του ΦοΔΣΑ και όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου για τη μέχρι σήμερα στενή μας συνεργασία, τον κύριο Γραφάκο και την Κυβέρνηση για τη θετική ανταπόκριση στα αιτήματά μας και την έγκριση από τη Διυπουργική Επιτροπή των ΣΔΙΤ. Ως Δήμος δηλώνουμε ότι θα είμαστε συμπαραστάτες και αρωγοί σε ό,τι χρειαστεί, προκειμένου αυτό το τόσο μεγάλο και σημαντικό έργο να εξελιχθεί ομαλά», δήλωσε ο Δήμαρχος Πάρου.
Ο δήμαρχος Σύρου Αλέξης Αθανασίου επεσήμανε ότι, παρά το γεγονός πως η Σύρος θεωρούνταν το πιο ώριμο έργο, κατά την ανάληψη των καθηκόντων της νέας δημοτικής αρχής διαπιστώθηκαν σοβαρές εκκρεμότητες στις μελέτες, γεγονός που δημιούργησε έντονη ανησυχία. Όπως ανέφερε, μέσα από έναν αγώνα δρόμου και με τη συνδρομή της Περιφέρειας και του ΦοΔΣΑ, η Σύρος κατάφερε να ενταχθεί στο σχήμα που δίνει μακροπρόθεσμη λύση στη διαχείριση απορριμμάτων.
«Παρότι ήμασταν οι πιο ώριμοι από όλους, όταν αναλάβαμε το 2024, διαπιστώσαμε με μεγάλη αγωνία ότι η μελέτη μας δεν είχε ολοκληρωθεί. Το αποτέλεσμα ήταν να δώσουμε κι εμείς έναν αγώνα δρόμου, με τη βοήθεια του Χρήστου Γαμβρούδη και του κυρίου Περιφερειάρχη, ώστε να ολοκληρωθεί όλο αυτό και να μπορέσουμε να ενταχθούμε στο σχήμα, το οποίο θα δώσει λύση για τα επόμενα χρόνια στη Σύρο. Η δημοπράτηση γίνεται από την Περιφερειακή Επιτροπή, την οποία ευχαριστούμε θερμά, όλα τα μέλη και όλους τους εμπλεκόμενους. Εύχομαι πραγματικά να πάνε όλα καλά για τα τέσσερα νησιά του σχήματος και να προχωρήσουμε με περιβαλλοντική συνείδηση και τα επόμενα χρόνια», ανέφερε ο Δήμαρχος της Σύρου, ευχαριστώντας τον Περιφερειάρχη και τον Γενικό Γραμματέα Διαχείρισης Αποβλήτων.
Το έργο
Οι επιμέρους υποδομές συνολικής δυναμικότητας (61.000 τν/έτος) που περιλαμβάνονται στο έργο που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των νήσων Μυκόνου, Πάρου, Σύρου και Τήνου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου είναι :
Μία (1) ΜΑΑα στο νησί της Μυκόνου δυναμικότητας 23.000 τν/έτος (σύμμικτα, ανακυκλώσιμα, οργανικά).
Μία (1) ΜΑΑα στο νησί της Πάρου δυναμικότητας 15.000 τν/έτος (σύμμικτα, ανακυκλώσιμα, οργανικά).
Μια (1) Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης Αποβλήτων (εφεξής, χάριν συντομίας, ΜΑΑα) στο νησί της Σύρου δυναμικότητας 17.000 τν/έτος (σύμμικτα, ανακυκλώσιμα, οργανικά).
Ένας (1) Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) στο νησί της Τήνου δυναμικότητας 6.000 τν/έτος (σύμμικτα, ανακυκλώσιμα).
